Ngày 13/5/2026, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định số 708/QĐ-BXD công bố các thủ tục hành chính được sửa đổi, bổ sung trong lĩnh vực hoạt động xây dựng thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ Xây dựng. Quy định mới này tập trung cắt giảm thời gian giải quyết đối với các thủ tục cấp chứng chỉ hành nghề cá nhân và giấy phép hoạt động của nhà thầu nước ngoài, nhằm hỗ trợ các chủ đầu tư và nhà thầu tối ưu hóa tiến độ chuẩn bị dự án tại Việt Nam.

Tổng quan về quyết định sửa đổi thủ tục của Bộ Xây dựng

Quyết định số 708/QĐ-BXD được ký ban hành bởi Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng vào ngày 13/5/2026. Đây là văn bản pháp lý trực tiếp sửa đổi và bãi bỏ một số nội dung chồng chéo tại các văn bản trước đó để thống nhất quy trình cấp phép tại địa phương. Cụ thể, quyết định mới bãi bỏ các nội dung tại số thứ tự 1, 2 mục 1 Phần I và số 7, 9 mục A Phần II của Phụ lục ban hành kèm theo Quyết định số 56/QĐ-BXD ngày 15/01/2026. Đồng thời, văn bản này cũng bãi bỏ các nội dung tại số thứ tự 17, 18 mục 2 Phần I và số 15, 16 mục B Phần II của Phụ lục ban hành kèm theo Quyết định số 864/QĐ-BXD ngày 19/6/2025 của Bộ trưởng Bộ Xây dựng.

Cơ sở pháp lý ban hành quyết định này dựa trên Nghị định số 175/2024/NĐ-CP ngày 30/12/2024 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Xây dựng về quản lý hoạt động xây dựng, cùng Nghị quyết số 24/2026/NQ-CP ngày 29/4/2026 của Chính phủ quy định cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh trong các lĩnh vực quản lý nhà nước.

Việc ban hành quy định này nhằm phân cấp thẩm quyền mạnh mẽ hơn cho các địa phương thông qua hệ thống Sở Xây dựng và các tổ chức xã hội – nghề nghiệp đủ điều kiện sát hạch. Sự thay đổi này giúp đơn giản hóa các khâu trung gian, giảm bớt thời gian luân chuyển hồ sơ giữa các cấp quản lý và nâng cao trách nhiệm giải trình của cán bộ trực tiếp thụ lý hồ sơ.

Đối tượng chịu tác động từ Quyết định số 708/QĐ-BXD

Quy định mới xác định rõ các nhóm đối tượng chịu ảnh hưởng và điều chỉnh trực tiếp trong lĩnh vực hoạt động xây dựng bao gồm:

• Cá nhân là kỹ sư, kiến trúc sư hoạt động xây dựng trong nước đề nghị cấp mới chứng chỉ hành nghề đối với các lĩnh vực thuộc thẩm quyền giải quyết của Sở Xây dựng hoặc tổ chức xã hội – nghề nghiệp (hạng II và hạng III).
• Cá nhân là người nước ngoài hoặc người Việt Nam định cư ở nước ngoài đang làm việc tại Việt Nam có nhu cầu chuyển đổi chứng chỉ hành nghề tương đương.
• Nhà thầu nước ngoài là tổ chức hoặc cá nhân có quốc tịch nước ngoài đã trúng thầu hoặc được chủ đầu tư lựa chọn hợp pháp để thực hiện gói thầu xây dựng trên lãnh thổ Việt Nam.
• Cơ quan trực tiếp giải quyết thủ tục hành chính, bao gồm Sở Xây dựng các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và các tổ chức xã hội – nghề nghiệp đủ điều kiện được Bộ Xây dựng công nhận.

Bảng tổng hợp thời hạn giải quyết các thủ tục mới

Dưới đây là bảng tổng hợp các mốc thời gian giải quyết mới đối với bốn thủ tục hành chính trọng điểm được sửa đổi theo Quyết định số 708/QĐ-BXD:

Thủ tục hành chính	Thời hạn giải quyết theo Quyết định số 708/QĐ-BXD	Cơ quan thực hiện
Cấp mới chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng hạng II và hạng III	06 ngày làm việc kể từ ngày có thông báo kết quả đánh giá hồ sơ đủ điều kiện	Sở Xây dựng hoặc Tổ chức xã hội – nghề nghiệp
Cấp chuyển đổi chứng chỉ hành nghề cho cá nhân nước ngoài	11 ngày làm việc kể từ ngày có thông báo kết quả đánh giá hồ sơ đủ điều kiện	Sở Xây dựng hoặc Tổ chức xã hội – nghề nghiệp
Cấp giấy phép hoạt động xây dựng cho nhà thầu nước ngoài	06 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ	Sở Xây dựng
Cấp điều chỉnh giấy phép hoạt động xây dựng cho nhà thầu nước ngoài	06 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ	Sở Xây dựng

Việc đồng bộ hóa hầu hết các thời hạn giải quyết về mốc sáu ngày giúp các chủ thể tham gia hoạt động xây dựng có cơ sở xác thực để lên phương án triển khai dự án phù hợp với tiến độ cam kết.

Quy định chi tiết về thời hạn xử lý thủ tục xây dựng

Từng thủ tục hành chính được sửa đổi tại quyết định mới này đều có các yêu cầu kỹ thuật và quy trình thực hiện cụ thể mà cá nhân và tổ chức cần tuân thủ.

Cấp chứng chỉ hành nghề xây dựng hạng II và hạng III

Phương thức thực hiện thủ tục này được thực hiện linh hoạt thông qua hình thức nộp trực tiếp tại Trung tâm phục vụ hành chính công của tỉnh, gửi qua bưu chính hoặc nộp trực tuyến qua hệ thống cổng dịch vụ công trực tuyến.

Theo quy định mới, trong thời hạn 06 ngày làm việc kể từ ngày có thông báo kết quả đánh giá hồ sơ đủ điều kiện, Sở Xây dựng hoặc tổ chức xã hội – nghề nghiệp chịu trách nhiệm cấp chứng chỉ hành nghề cho cá nhân đạt yêu cầu. Đây là thời hạn xử lý thực tế sau khi cá nhân đã hoàn tất kỳ thi sát hạch.

Quy trình sát hạch được tổ chức dưới dạng thi trực tiếp hoặc trực tuyến với thời gian tối đa là 30 phút. Đề thi gồm 10 câu hỏi về kiến thức pháp luật và 20 câu hỏi về kinh nghiệm, chuyên môn nghề nghiệp. Cá nhân đạt yêu cầu khi phần thi pháp luật đạt tối thiểu 7 điểm và tổng điểm toàn bài đạt từ 21 trên tổng số 30 điểm trở lên.

After khi cấp chứng chỉ, trong thời hạn không quá 05 ngày, cơ quan cấp có trách nhiệm đăng tải thông tin năng lực hoạt động của cá nhân lên trang thông tin điện tử do mình quản lý, đồng thời tích hợp dữ liệu lên hệ thống thông tin năng lực hoạt động xây dựng quốc gia tại địa chỉ http://www.nangluchdxd.gov.vn.

Chuyển đổi chứng chỉ hành nghề cho người nước ngoài

Thủ tục này áp dụng cho cá nhân nước ngoài hoặc người Việt Nam định cư ở nước ngoài hoạt động xây dựng tại Việt Nam từ 06 tháng trở lên, hoặc cá nhân đã được gia hạn giấy phép lao động, thẻ tạm trú hợp pháp.

Thời hạn giải quyết đối với thủ tục cấp chuyển đổi là 11 ngày làm việc kể từ ngày có thông báo kết quả đánh giá hồ sơ đủ điều kiện. Quy định này giúp rút ngắn thời gian chờ đợi kiểm tra tính pháp lý của văn bằng do nước ngoài cấp so với các quy trình trước đây.

Cá nhân thực hiện thủ tục cấp chuyển đổi chứng chỉ hành nghề theo quy định này được miễn hoàn toàn yêu cầu thi sát hạch chuyên môn, giúp giảm bớt rào cản ngôn ngữ và thủ tục thi cử đối với các chuyên gia quốc tế.

Cấp giấy phép hoạt động cho nhà thầu nước ngoài

Sở Xây dựng tỉnh nơi triển khai dự án hoặc nơi nhà thầu dự kiến đặt văn phòng điều hành (trong trường hợp dự án thực hiện trên địa bàn từ hai tỉnh trở lên) là cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép hoạt động cho nhà thầu nước ngoài.

Thời gian xem xét và cấp giấy phép hoạt động xây dựng cho nhà thầu nước ngoài được rút ngắn xuống còn 06 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Đây là điểm đổi mới quan trọng giúp nhà thầu nước ngoài nhanh chóng có tư cách pháp lý để thực hiện các công việc tiếp theo tại Việt Nam.

Quy định bắt buộc đi kèm là nhà thầu nước ngoài phải liên danh với nhà thầu Việt Nam hoặc sử dụng nhà thầu phụ Việt Nam để triển khai công việc. Việc này chỉ được miễn trừ khi nhà thầu trong nước không đủ năng lực tham gia vào bất kỳ hạng mục nào của gói thầu.

Điều chỉnh giấy phép cho nhà thầu nước ngoài

Khi có sự thay đổi về tên, địa chỉ của nhà thầu, thay đổi thành viên trong liên danh nhà thầu, thay đổi nhà thầu phụ hoặc các nội dung khác đã ghi trong giấy phép hoạt động xây dựng được cấp, nhà thầu phải nộp hồ sơ xin điều chỉnh.

Thời hạn xử lý và ban hành quyết định điều chỉnh giấy phép hoạt động xây dựng cho nhà thầu nước ngoài được ấn định là 06 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ theo quy định mới của Bộ Xây dựng.

Quyết định 708/QĐ-BXD có hiệu lực từ khi nào?

Quyết định số 708/QĐ-BXD chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký (ngày 13/5/2026). Các quy định về thời hạn xử lý thủ tục hành chính nêu trên được áp dụng đồng bộ trên phạm vi cả nước kể từ mốc thời gian này. Các cá nhân và doanh nghiệp có hồ sơ nộp từ ngày 13/5/2026 sẽ được thụ lý giải quyết theo các mốc thời gian rút ngắn mới quy định tại văn bản này.

Tác động của việc rút ngắn thời hạn cấp phép đến doanh nghiệp

Việc rút ngắn thời hạn cấp phép từ phía cơ quan quản lý nhà nước mang lại những chuyển biến tích cực cho quá trình vận hành của các chủ thể tham gia thị trường.

Thứ nhất, việc giảm bớt thời gian chờ đợi giúp doanh nghiệp và nhà thầu nước ngoài nhanh chóng hoàn thiện thủ tục pháp lý để triển khai ký kết hợp đồng chính thức, mua sắm vật tư và huy động nhân sự. Theo ghi nhận thực tế từ các dự án tư vấn pháp lý của MAN – Master Accountant Network, việc rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ xuống còn sáu ngày giúp các nhà thầu nước ngoài đẩy nhanh tiến độ khởi công công trình, giảm thiểu chi phí phát sinh do gián đoạn chờ đợi phê duyệt giấy tờ hành chính.

Thứ hai, việc bắt buộc tích hợp thông tin năng lực hoạt động lên trang thông tin điện tử quốc gia giúp tăng tính công khai, minh bạch. Các chủ đầu tư có thể dễ dàng kiểm tra chéo năng lực của nhà thầu phụ hoặc cá nhân chịu trách nhiệm kỹ thuật tại dự án, giảm thiểu rủi ro gian lận hồ sơ năng lực.

Thứ ba, quy trình hành chính nhanh gọn là một yếu tố quan trọng hỗ trợ tiến độ giải ngân của các dự án có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Việc tinh giản thủ tục giúp nhà đầu tư ngoại yên tâm hơn về tính ổn định và tính dự báo của môi trường pháp lý xây dựng tại Việt Nam.

Hướng dẫn chuẩn bị hồ sơ hành chính theo quy định mới

Để tận dụng tối đa lợi thế từ thời hạn giải quyết sáu ngày, việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và chuẩn xác ngay từ lần nộp đầu tiên là bắt buộc nhằm tránh việc hồ sơ bị yêu cầu sửa đổi, bổ sung kéo dài thời gian xử lý thực tế.

Hồ sơ đề nghị cấp mới chứng chỉ hành nghề cá nhân

Cá nhân đề nghị cấp mới chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng hạng II và hạng III cần chuẩn bị 01 bộ hồ sơ bao gồm các tài liệu sau:

• Đơn đề nghị cấp chứng chỉ theo mẫu số 01 thuộc phụ lục IV ban hành kèm theo Nghị định số 175/2024/NĐ-CP.
• Tệp tin ảnh màu chân dung kích thước 4×6 cm, chụp trên nền màu trắng trong thời gian không quá 06 tháng gần nhất.
• Bản sao có chứng thực văn bằng chuyên môn được đào tạo phù hợp hoặc bảng điểm đi kèm. Đối với văn bằng do cơ sở nước ngoài cấp phải thực hiện hợp pháp hóa lãnh sự và dịch thuật công chứng sang tiếng Việt.
• Bản sao có chứng thực chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng cũ đã được cấp trước đó (nếu có).
• Bản sao có chứng thực các quyết định giao nhiệm vụ của tổ chức hoặc văn bản xác nhận của chủ đầu tư chứng minh kinh nghiệm thực tế của cá nhân đối với các công việc đã kê khai.

Hồ sơ xin cấp giấy phép hoạt động cho nhà thầu nước ngoài

Nhà thầu nước ngoài là tổ chức cần chuẩn bị đầy đủ danh mục tài liệu bao gồm:

• Đơn đề nghị cấp giấy phép hoạt động xây dựng theo mẫu số 01 thuộc phụ lục III ban hành kèm theo Nghị định số 175/2024/NĐ-CP.
• Bản sao có chứng thực kết quả đấu thầu hoặc quyết định lựa chọn nhà thầu hợp pháp của chủ đầu tư (phải dịch thuật công chứng sang tiếng Việt nếu bằng tiếng nước ngoài).
• Bản sao có chứng thực giấy phép thành lập hoặc giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh đã được hợp pháp hóa lãnh sự của nước sở tại.
• Biểu báo cáo kinh nghiệm hoạt động liên quan đến gói thầu nhận thầu theo mẫu số 02 phụ lục III Nghị định số 175/2024/NĐ-CP và báo cáo kiểm toán tài chính trong 03 năm gần nhất.
• Bản sao có chứng thực hợp đồng liên danh với nhà thầu Việt Nam hoặc hợp đồng nguyên tắc với nhà thầu phụ Việt Nam, phân định rõ khối lượng và giá trị công việc của từng bên.
• Giấy ủy quyền hợp pháp đối với người ký đơn đề nghị nếu không phải là người đại diện theo pháp luật của nhà thầu nước ngoài.

Giải đáp các câu hỏi thường gặp về thủ tục xây dựng theo quy định mới

Các vướng mắc phát sinh trong quá trình áp dụng quy định mới được giải đáp cụ thể dựa trên các điều khoản thi hành trực tiếp của quyết định.

Làm thế nào để tra cứu thông tin chứng chỉ hành nghề sau khi được cấp?

Trong vòng 05 ngày kể từ ngày cấp chứng chỉ, thông tin năng lực của cá nhân sẽ được cập nhật lên hệ thống dữ liệu quốc gia. Cá nhân có thể truy cập trực tiếp vào hệ thống thông tin tại địa chỉ http://www.nangluchdxd.gov.vn để thực hiện tra cứu bằng cách nhập mã số chứng chỉ hành nghề hoặc số căn cước công dân của mình.

Kinh nghiệm hoạt động xây dựng của cá nhân được tính như thế nào?

Thời gian kinh nghiệm chuyên môn được tính từ thời điểm cá nhân thực tế tham gia vào các hoạt động xây dựng, được chứng minh qua hợp đồng lao động, quyết định giao việc của đơn vị sử dụng lao động hoặc xác nhận đóng bảo hiểm xã hội tương ứng. Kinh nghiệm này phải nằm trong thời hạn 10 năm gần nhất tính đến thời điểm đề nghị cấp chứng chỉ để được tính điểm kinh nghiệm tối đa.

Nhà thầu nước ngoài không liên danh với nhà thầu Việt Nam có được cấp phép không?

Quy định pháp luật hiện hành bắt buộc nhà thầu nước ngoài phải thực hiện liên danh với nhà thầu Việt Nam hoặc sử dụng nhà thầu phụ Việt Nam khi hành nghề tại Việt Nam. Trường hợp duy nhất được chấp nhận không thực hiện liên danh hoặc sử dụng thầu phụ là khi chủ đầu tư chứng minh được các nhà thầu trong nước không đủ năng lực kỹ thuật để thực hiện bất kỳ phần việc nào thuộc gói thầu.

Hồ sơ đề nghị điều chỉnh giấy phép hoạt động của nhà thầu nước ngoài gồm những gì?

Nhà thầu nước ngoài cần chuẩn bị đơn đề nghị điều chỉnh theo mẫu số 08 thuộc phụ lục III Nghị định số 175/2024/NĐ-CP, bản sao giấy phép hoạt động xây dựng đã được cấp và các tài liệu chứng minh cho nội dung thay đổi (như quyết định thay đổi tên, thỏa thuận bổ sung liên danh mới). Các văn bản này phải được dịch thuật công chứng sang tiếng Việt.

Kết luận

Quyết định số 708/QĐ-BXD của Bộ Xây dựng là một bước tiến quan trọng trong việc cải cách thủ tục hành chính, mang lại giải pháp thực tiễn cho cả cá nhân hành nghề lẫn các nhà thầu nước ngoài tại Việt Nam. Việc tinh giản thời hạn xử lý xuống còn sáu ngày đối với các thủ tục trọng điểm không chỉ rút ngắn tiến độ khởi động dự án mà còn hỗ trợ tối ưu hóa dòng vốn đầu tư. Để hạn chế các rủi ro pháp lý và đảm bảo hồ sơ được thông qua đúng thời hạn mới, cá nhân và doanh nghiệp nên chủ động rà soát, chuẩn bị các thành phần tài liệu một cách chuẩn xác theo đúng quy định hiện hành.