Luật Xây dựng 2025 số 135/2025/QH15 chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 mang đến nhiều thay đổi quan trọng trong công tác quản lý hoạt động xây dựng. Một trong những nội dung được người dân và doanh nghiệp quan tâm nhất chính là các điều kiện mới để được cấp giấy phép xây dựng. Việc nắm rõ các quy định này không chỉ giúp chủ đầu tư thực hiện đúng pháp luật mà còn đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án.

Phân loại giấy phép xây dựng theo quy định mới

Trước khi đi sâu vào điều kiện cấp phép, cần xác định rõ các loại giấy phép xây dựng được quy định tại Khoản 1 Điều 43 Luật Xây dựng 2025. Hệ thống văn bản mới phân chia thành ba nhóm chính nhằm tối ưu hóa quy trình quản lý hành chính.

Các điều kiện tiên quyết để được cấp giấy phép xây dựng

Theo Điều 44 Luật Xây dựng 2025, để được cấp giấy phép xây dựng cho các công trình thông thường, chủ đầu tư phải đáp ứng đồng thời ba nhóm điều kiện cơ bản về đất đai, quy hoạch và kỹ thuật.

Sự phù hợp về mục đích sử dụng đất

Đây là điều kiện pháp lý đầu tiên và quan trọng nhất. Công trình dự kiến xây dựng phải phù hợp với mục đích sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai. Nếu xây dựng nhà ở trên đất nông nghiệp hoặc xây dựng nhà xưởng trên đất phi nông nghiệp không phải đất sản xuất, hồ sơ sẽ bị bác bỏ ngay từ bước thẩm định pháp lý.

Tuân thủ quy hoạch đô thị và nông thôn

Quy định tại điểm b Khoản 1 Điều 44 nhấn mạnh việc xây dựng phải nằm trong khuôn khổ của quy hoạch đô thị, nông thôn hoặc thiết kế đô thị riêng. Trong trường hợp khu vực chưa có quy hoạch chi tiết, công trình phải tuân thủ các tiêu chí sau:

• Quy chế quản lý kiến trúc theo pháp luật về kiến trúc.
• Quy hoạch chi tiết ngành khác theo quy định của pháp luật về quy hoạch (trừ trường hợp cấp giấy phép xây dựng có thời hạn).
• Đảm bảo sự đồng bộ về cảnh quan và không gian kiến trúc chung của khu vực.

Đảm bảo các tiêu chuẩn kỹ thuật và an toàn

Thiết kế xây dựng là yếu tố then chốt để bảo vệ tính mạng và tài sản. Quy định mới tại điểm c Khoản 1 Điều 44 yêu cầu hồ sơ thiết kế phải đảm bảo:

• Bảo đảm an toàn cho chính công trình và các công trình lân cận xung quanh.
• Thực hiện đầy đủ quy định về bảo vệ môi trường trong suốt quá trình thi công và vận hành.
• Đáp ứng nghiêm ngặt các tiêu chuẩn về phòng cháy và chữa cháy theo quy định hiện hành.
• Đảm bảo khả năng kết nối hạ tầng kỹ thuật đồng bộ như hệ thống cấp thoát nước, điện lưới và giao thông.

Quy định riêng đối với giấy phép xây dựng có thời hạn

Giấy phép xây dựng có thời hạn là giải pháp nhằm đảm bảo quyền lợi cho chủ sở hữu đất trong khu vực quy hoạch chưa thực hiện. Theo Khoản 2 Điều 44 Luật Xây dựng 2025, loại giấy phép này được cấp khi đáp ứng các tiêu chí sau:

• Công trình thuộc khu vực đã có quy hoạch được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt và công bố.
• Tại thời điểm xin cấp phép, cơ quan chức năng chưa ban hành quyết định thu hồi đất chính thức.

Chủ đầu tư cần lưu ý rằng giấy phép này sẽ ghi rõ mốc thời gian tồn tại của công trình. Khi hết thời hạn hoặc khi Nhà nước thực hiện quy hoạch, chủ sở hữu phải tự nguyện tháo dỡ công trình theo cam kết.

Tầm quan trọng của việc cập nhật quy định mới

Sự thay đổi của Luật Xây dựng 2025 phản ánh nỗ lực của Chính phủ trong việc siết chặt quản lý trật tự xây dựng, đồng thời minh bạch hóa các thủ tục hành chính. Từ ngày 1/7/2026, các quy trình về hồ sơ, trình tự, thủ tục và thẩm quyền cấp phép sẽ được Chính phủ quy định chi tiết bằng Nghị định hướng dẫn.

Việc chuẩn bị hồ sơ dựa trên các điều kiện tại Điều 44 sẽ giúp các cá nhân, tổ chức tránh được những sai sót dẫn đến việc phải điều chỉnh thiết kế nhiều lần hoặc bị xử phạt vi phạm hành chính. Chủ đầu tư nên tham khảo ý kiến từ các chuyên gia pháp lý hoặc cơ quan quản lý xây dựng tại địa phương để đảm bảo sự chuẩn bị chu đáo nhất trước khi luật chính thức áp dụng.

Thông tin liên hệ MAN – Master Accountant Network

• Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
• Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
• Email: ma*@*****et.vn

Các dịch vụ khác

• Kiểm toán: Dịch vụ Kiểm Toán, Dịch vụ Kiểm toán xây dựng, Dịch vụ kiểm toán BCTC
• Kế toán và Thuế: Dịch vụ kế toán thuế, Báo cáo thuế, Tư vấn Chuyển giá. Dịch Vụ Kế Toán Thuế, Dịch vụ báo cáo thuế, Dịch vụ Chuyển Giá, Dịch Vụ Giao Dịch Liên Kết
• Pháp lý: Dịch vụ giấy phép lao động, Dịch vụ chứng nhận đăng ký kinh doanh, Giấy Chứng Nhận Đầu Tư 
• Khác: Dịch vụ Chuyển Giá, Dịch Vụ Giao Dịch Liên Kết, Dịch vụ Tư vấn Hoạt động Doanh nghiệp

Phụ trách sản xuất nội dung bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.

Nguồn trích dẫn: Điều 43, Điều 44 Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 của Quốc hội khóa XV ban hành.