Việc xác định chính xác đối tượng áp dụng Luật Xây dựng 2025 là bước đầu tiên và quan trọng nhất để các cơ quan, doanh nghiệp và cá nhân tuân thủ đúng pháp luật trong quá trình thực hiện dự án. Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 đã có những quy định rõ ràng về phạm vi các thực thể chịu sự điều chỉnh của luật này trên lãnh thổ Việt Nam kể từ ngày 01/07/2026. Hiểu rõ mình có thuộc diện điều chỉnh hay không sẽ giúp các đơn vị chủ động hơn trong việc chuẩn bị chứng chỉ năng lực và các điều kiện hành nghề cần thiết cho giai đoạn mới.
Quy định chung về đối tượng áp dụng theo Luật Xây dựng 2025
Theo Điều 2 của Luật Xây dựng số 135/2025/QH15, đối tượng áp dụng của luật đã được mở rộng và cụ thể hóa để bao quát toàn bộ các chủ thể tham gia vào chuỗi giá trị xây dựng. Điều này nhằm đảm bảo mọi hoạt động từ lập dự án, thiết kế đến thi công và vận hành đều nằm trong hành lang pháp lý thống nhất. Sự minh bạch trong đối tượng áp dụng giúp giảm thiểu các vùng xám pháp lý vốn thường gây khó khăn cho doanh nghiệp trong giai đoạn trước năm 2026.
Quy định này áp dụng không phân biệt nguồn vốn đầu tư, quy mô dự án hay hình thức sở hữu của chủ thể tham gia. Đây là nền tảng quan trọng để triển khai đồng bộ các điểm mới luật xây dựng 2025 trên phạm vi toàn quốc. Việc thống nhất đối tượng áp dụng luật xây dựng 2025 giúp tạo ra một sân chơi công bằng, nơi cả doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp FDI và cá nhân đều phải tuân thủ những tiêu chuẩn kỹ thuật đồng nhất.
Các nhóm đối tượng cụ thể chịu sự điều chỉnh của luật
Luật Xây dựng 2025 phân chia đối tượng áp dụng thành các nhóm chủ thể chính dựa trên tính chất pháp lý và phạm vi hoạt động chuyên môn. Việc phân nhóm này giúp cơ quan quản lý nhà nước dễ dàng áp dụng các chế tài và quy trình kiểm tra tương ứng thông qua hệ thống định danh số. Để quý độc giả có cái nhìn tổng quan, dưới đây là bảng tổng hợp các nhóm đối tượng trọng tâm được quy định chi tiết tại Điều 2 của luật mới:
| Nhóm đối tượng | Thành phần chi tiết theo Luật 135/2025/QH15 |
|---|---|
| Cơ quan nhà nước | Các bộ, ngành trung ương, UBND các cấp và cơ quan chuyên môn về xây dựng |
| Tổ chức trong nước | Doanh nghiệp, ban quản lý dự án, đơn vị tư vấn thiết kế và các hiệp hội nghề nghiệp |
| Cá nhân trong nước | Chủ đầu tư cá nhân, kiến trúc sư, kỹ sư hành nghề và đội ngũ lao động kỹ thuật |
| Thực thể nước ngoài | Tổ chức quốc tế, doanh nghiệp FDI và cá nhân nước ngoài hoạt động xây dựng tại Việt Nam |
Lưu ý rằng, các thực thể này khi tham gia vào bất kỳ giai đoạn nào của hoạt động xây dựng, từ khảo sát thiết kế đến bảo trì và phá dỡ, đều phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện về năng lực hành nghề và năng lực hoạt động theo hệ thống chứng chỉ số hóa mới nhất.
Quy định đối với tổ chức và cá nhân nước ngoài
Luật Xây dựng 2025 tiếp tục khẳng định vị thế của các nhà đầu tư và nhà thầu quốc tế tại thị trường Việt Nam thông qua các chính sách thông thoáng hơn. Tuy nhiên, để bảo vệ chất lượng công trình và an toàn quốc gia, đối tượng áp dụng luật xây dựng 2025 là người nước ngoài phải đáp ứng các tiêu chuẩn đặc thù.
Tổ chức và cá nhân nước ngoài khi tham gia hoạt động xây dựng trên lãnh thổ Việt Nam cần đặc biệt chú ý tuân thủ các nguyên tắc cốt lõi sau:
- Phải thực hiện đăng ký và được cấp giấy phép hoạt động xây dựng hoặc chứng chỉ năng lực phù hợp với loại và cấp công trình cụ thể theo phân cấp của Luật 135/2025.
- Ưu tiên tuân thủ hệ thống quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) của Việt Nam. Trong trường hợp áp dụng tiêu chuẩn quốc tế hoặc tiêu chuẩn nước ngoài, phải có sự thẩm định và chấp thuận chính thức bằng văn bản từ bộ quản lý chuyên ngành.
- Đảm bảo thực hiện đầy đủ trách nhiệm về thuế, các chế độ bảo hiểm bắt buộc cho người lao động và tuân thủ lộ trình chuyển giao công nghệ đối với các dự án trọng điểm có vốn nhà nước.
Quyền và nghĩa vụ của các đối tượng áp dụng
Mỗi đối tượng khi tham gia vào hoạt động xây dựng không chỉ có trách nhiệm tuân thủ mà còn được bảo vệ quyền lợi hợp pháp bởi các chế tài của Luật 135/2025/QH15. Sự phân định rõ ràng giữa quyền và nghĩa vụ là chìa khóa để giảm thiểu các tranh chấp và kiện tụng trong quá trình triển khai dự án.
Trước khi bắt tay vào triển khai dự án thực tế, các đối tượng cần nắm vững danh mục nghĩa vụ cơ bản bao gồm:
- Triển khai hoạt động xây dựng dựa trên sự phù hợp với quy hoạch chung, đúng nội dung hồ sơ thiết kế và các điều kiện của giấy phép xây dựng đã được phê duyệt.
- Tuyệt đối bảo đảm chất lượng công trình theo quy chuẩn, an toàn lao động, phòng chống cháy nổ và có biện pháp giảm thiểu ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường xung quanh.
- Chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về kết quả công việc cũng như các sai sót kỹ thuật gây ra thiệt hại cho cộng đồng hoặc kinh tế quốc gia.
Song song với đó, các đối tượng áp dụng luật xây dựng 2025 cũng được luật hóa quyền tự chủ trong kinh doanh, quyền khiếu nại các hành vi sách nhiễu và quyền được tiếp cận các gói ưu đãi đầu tư đối với dự án áp dụng mô hình BIM hoặc công trình xanh.
Tầm quan trọng của việc xác định đúng đối tượng áp dụng
Việc xác định đúng đối tượng áp dụng luật xây dựng 2025 không chỉ là vấn đề thủ tục mà còn là yếu tố bảo hiểm cho tính pháp lý của toàn bộ dự án. Trong giai đoạn chuyển tiếp, việc áp dụng sai quy chuẩn đối với từng đối tượng cụ thể có thể dẫn đến việc hồ sơ bị bác bỏ hoặc gặp khó khăn trong công tác quyết toán vốn đầu tư.
Chủ đầu tư và các đơn vị tư vấn cần chủ động thực hiện các công việc sau để đảm bảo an toàn pháp lý tuyệt đối:
- Rà soát lại toàn bộ hệ thống chứng chỉ năng lực của đơn vị để đối chiếu với các yêu cầu mới về phân cấp công trình của Luật 135/2025.
- Chủ động tham gia các khóa đào tạo cập nhật pháp luật xây dựng năm 2026 để nắm bắt kịp thời các điều kiện hành nghề trực tuyến.
- Kiểm tra tính hợp lệ của tất cả các đối tác phối hợp trong dự án dựa trên cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng để tránh rủi ro liên đới.
Xác định đúng đối tượng áp dụng luật xây dựng 2025 giúp doanh nghiệp chuẩn bị tốt nhất về mặt nhân sự và tài chính, sẵn sàng đón đầu những cơ hội lớn từ thị trường hạ tầng khi luật chính thức có hiệu lực vào giữa năm 2026.
Thông tin liên hệ MAN – Master Accountant Network
- Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
- Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
- Email: ma*@*****et.vn
Các dịch vụ khác
- Kiểm toán: Dịch vụ Kiểm Toán, Dịch vụ Kiểm toán xây dựng, Dịch vụ kiểm toán BCTC
- Kế toán và Thuế: Dịch vụ kế toán thuế, Báo cáo thuế, Tư vấn Chuyển giá. Dịch Vụ Kế Toán Thuế, Dịch vụ báo cáo thuế, Dịch vụ Chuyển Giá, Dịch Vụ Giao Dịch Liên Kết
- Pháp lý: Dịch vụ giấy phép lao động, Dịch vụ chứng nhận đăng ký kinh doanh, Giấy Chứng Nhận Đầu Tư
- Khác: Dịch vụ Chuyển Giá, Dịch Vụ Giao Dịch Liên Kết, Dịch vụ Tư vấn Hoạt động Doanh nghiệp
Phụ trách sản xuất nội dung bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.
