Kiểm toán nội bộ dự án xây dựng đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ nguồn vốn và đảm bảo tính tuân thủ pháp luật cho các chủ đầu tư hiện nay. Trong bối cảnh các quy định về quản lý đầu tư xây dựng ngày càng siết chặt, việc thiết lập một hệ thống kiểm soát vững chắc không chỉ giúp ngăn ngừa thất thoát mà còn tối ưu hóa hiệu quả vận hành. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp thông tin chi tiết về quy định, nội dung và dịch vụ kiểm toán nội bộ dự án xây dựng mới nhất năm 2026.
Kiểm toán nội bộ dự án xây dựng là gì?
Kiểm toán nội bộ dự án xây dựng là một phân ngành chuyên sâu của kiểm toán nội bộ, tập trung vào việc kiểm tra, đánh giá và tư vấn một cách độc lập về các hoạt động quản lý đầu tư xây dựng trong doanh nghiệp. Khác với kiểm toán báo cáo tài chính thông thường, kiểm toán nội bộ dự án xây dựng đi sâu vào tính hợp pháp, tính kinh tế và hiệu quả của toàn bộ quy trình: từ giai đoạn chuẩn bị dự án, đấu thầu, thi công cho đến giai đoạn nghiệm thu và quyết toán công trình.
Mục tiêu cốt lõi của kiểm toán nội bộ dự án xây dựng là cung cấp một cái nhìn khách quan cho ban lãnh đạo về việc liệu nguồn vốn có đang được sử dụng đúng mục đích hay không, các rủi ro kỹ thuật có được kiểm soát tốt không và dự án có tuân thủ đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật cũng như pháp luật hiện hành hay không.
Tổng quan về kiểm toán nội bộ dự án xây dựng
Kiểm toán nội bộ dự án xây dựng là một hoạt động kiểm tra và đánh giá mang tính độc lập, khách quan nhằm đảm bảo mọi khâu trong vòng đời dự án từ chuẩn bị đầu tư đến khi quyết toán đều minh bạch và tuân thủ pháp luật. Trong bối cảnh thị trường xây dựng năm 2026 đầy biến động, hoạt động kiểm toán nội bộ dự án xây dựng không chỉ giúp chủ đầu tư tối ưu hóa chi phí mà còn là lá chắn phòng ngừa các rủi ro pháp lý và kỹ thuật phức tạp. Việc triển khai kiểm toán nội bộ dự án xây dựng đúng cách giúp đơn vị nắm bắt được bức tranh thực tế về tình hình tài chính và tiến độ, từ đó đưa ra các quyết định điều hành chính xác.
Hiện nay, nhiều doanh nghiệp lựa chọn dịch vụ kiểm toán nội bộ dự án xây dựng từ các đơn vị chuyên nghiệp để đảm bảo tính khách quan tối đa. Dịch vụ kiểm toán nội bộ dự án xây dựng không chỉ cung cấp đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm mà còn giúp đơn vị tiết kiệm chi phí vận hành bộ máy nhân sự cố định nhưng vẫn đạt được hiệu quả giám sát cao nhất.
Vai trò cốt lõi của kiểm toán nội bộ dự án xây dựng
Trong quản trị dự án hiện đại, kiểm toán nội bộ dự án xây dựng đóng vai trò là một công cụ kiểm soát quyền lực và nguồn lực hiệu quả. Hoạt động này mang lại những giá trị thiết thực cho doanh nghiệp thông qua các phương diện dưới đây.
- Đảm bảo hệ thống kiểm soát nội bộ dự án xây dựng vận hành trơn tru, phát hiện các lỗ hổng trong quy trình quản lý dòng tiền và vật tư.
- Nhận diện sớm các dấu hiệu gian lận, lãng phí hoặc sai sót kỹ thuật trong quá trình thi công thực tế tại công trường nhờ kiểm toán nội bộ dự án xây dựng.
- Đưa ra các khuyến nghị cải thiện quy trình để đảm bảo công trình về đích đúng tiến độ, đạt chất lượng cam kết và nằm trong hạn mức ngân sách cho phép.
Đối tượng bắt buộc thực hiện kiểm toán nội bộ theo quy định
Căn cứ vào Nghị định 05/2019/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn bổ sung tính đến năm 2026, hoạt động kiểm toán nội bộ dự án xây dựng là yêu cầu bắt buộc đối với một số loại hình đơn vị cụ thể nhằm đảm bảo an toàn vốn đầu tư. Các đơn vị này bao gồm các nhóm đối tượng sau đây.
- Cơ quan nhà nước và các đơn vị sự nghiệp công lập có quy mô ngân sách và nhân sự theo định mức quy định.
- Các doanh nghiệp nhà nước, công ty niêm yết trên sàn chứng khoán bắt buộc phải có hệ thống kiểm toán nội bộ dự án xây dựng để bảo vệ quyền lợi cổ đông.
- Doanh nghiệp có vốn nhà nước chiếm trên 50% là công ty mẹ hoạt động theo mô hình mẹ – con yêu cầu kiểm toán nội bộ dự án xây dựng thường xuyên.
- Các hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng theo quy định tại Điều 105 Luật Hợp tác xã 2023.
Nội dung chi tiết trong quy trình kiểm toán nội bộ dự án xây dựng
Nội dung của kiểm toán nội bộ dự án xây dựng rất rộng, bao quát từ khâu pháp lý đến kỹ thuật thi công. Theo Thông tư 70/2022/TT-BTC và Luật Xây dựng 2025 (Số 135/2025/QH15), bộ phận kiểm toán cần tập trung vào các khía cạnh trọng yếu sau.
Kiểm tra tính pháp lý và sự tuân thủ
Đây là bước đầu tiên để đảm bảo dự án có “nền móng” pháp lý vững chắc. Kiểm toán nội bộ dự án xây dựng sẽ thực hiện rà soát các nội dung chính sau.
- Thẩm định hồ sơ năng lực của các nhà thầu, các điều khoản trong hợp đồng kinh tế và giấy phép xây dựng.
- Đánh giá sự tuân thủ các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành để tránh các rủi ro bị đình chỉ hoặc xử phạt từ cơ quan chức năng khi làm kiểm toán nội bộ dự án xây dựng.
Kiểm soát tài chính và quản lý chi phí
Kiểm soát dòng tiền là nhiệm vụ sống còn của kiểm toán nội bộ dự án xây dựng. Hoạt động này tập trung vào các công việc cụ thể dưới đây.
- Đối soát chi tiết giữa hóa đơn, chứng từ thực tế với các khoản thanh toán RA bills theo từng giai đoạn của hợp đồng trong kiểm toán nội bộ dự án xây dựng.
- Giám sát chặt chẽ các khoản chi phí phát sinh ngoài dự toán ban đầu và cách thức quản lý vật tư, thiết bị tại hiện trường công trình.
Đánh giá kỹ thuật và tiến độ thi công
Kiểm toán nội bộ dự án xây dựng không chỉ làm việc với con số mà còn phải bám sát công trường để đánh giá thực trạng thông qua các hoạt động sau.
- Kiểm tra chất lượng thi công, vật liệu đầu vào so với bản vẽ thiết kế và chỉ dẫn kỹ thuật đã được phê duyệt trong kiểm toán nội bộ dự án xây dựng.
- Phân tích sự sai lệch giữa tiến độ thực tế và kế hoạch tổng thể để cảnh báo các nguy cơ chậm trễ gây thiệt hại kinh tế.
Kiểm toán công tác đấu thầu và hợp đồng
Tính minh bạch trong lựa chọn nhà thầu ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng dự án. Kiểm toán nội bộ dự án xây dựng thực hiện soi xét các vấn đề dưới đây.
- Đánh giá sự công bằng, minh bạch trong quy trình mời thầu và chấm thầu để lựa chọn nhà thầu xây dựng tốt nhất.
- Rà soát tính pháp lý và tính kinh tế của các phụ lục hợp đồng phát sinh trong suốt quá trình triển khai kiểm toán nội bộ dự án xây dựng.
Bảng tổng hợp nội dung kiểm toán nội bộ dự án xây dựng
Để giúp nhà quản lý có cái nhìn tổng quát về các trọng tâm kiểm tra, bảng dưới đây tóm tắt các hạng mục và căn cứ pháp lý tương ứng trong hoạt động kiểm toán nội bộ dự án xây dựng.
| Hạng mục kiểm tra | Mục tiêu trọng tâm | Căn cứ pháp lý chính |
|---|---|---|
| Pháp lý dự án | Kiểm tra tính hợp lệ của giấy phép, hồ sơ thầu | Luật Xây dựng 2025 |
| Chi phí và thanh toán | Đối soát hồ sơ thanh toán, quyết toán vốn | Thông tư 70/2022/TT-BTC |
| Chất lượng công trình | Đánh giá sai lệch thiết kế và thực tế thi công | Luật Xây dựng 2025 |
| Quy trình đấu thầu | Đảm bảo tính minh bạch, cạnh tranh công bằng | Nghị định 05/2019/NĐ-CP |
Lưu ý: Các đơn vị cần căn cứ vào đặc thù quy mô và tính chất nguồn vốn của dự án để ưu tiên trọng tâm kiểm toán nội bộ dự án xây dựng vào các hạng mục có rủi ro cao nhất được thể hiện trong bảng trên.
Bảng giá dịch vụ kiểm toán nội bộ dự án xây dựng chi tiết 2026
Chi phí cho dịch vụ kiểm toán nội bộ dự án xây dựng thường được tính dựa trên giá trị tổng mức đầu tư hoặc phạm vi công việc cụ thể. Dưới đây là bảng giá tham khảo giúp chủ đầu tư dự trù ngân sách cho việc thuê dịch vụ kiểm toán nội bộ dự án xây dựng.
| Quy mô dự án (Tổng mức đầu tư) | Phí dịch vụ kiểm toán nội bộ dự án xây dựng | Thời gian thực hiện dự kiến |
|---|---|---|
| Dưới 50 tỷ đồng | 0.2% – 0.4% giá trị dự án | 15 – 30 ngày làm việc |
| Từ 50 tỷ đến 200 tỷ đồng | 0.15% – 0.3% giá trị dự án | 30 – 60 ngày làm việc |
| Từ 200 tỷ đến 1.000 tỷ đồng | 0.1% – 0.2% giá trị dự án | Theo tiến độ thi công |
| Trên 1.000 tỷ đồng | Thỏa thuận theo gói rủi ro | Toàn bộ vòng đời dự án |
Lưu ý: Bảng giá trên chỉ mang tính chất tham khảo tại thời điểm hiện tại. Chi phí thực tế của dịch vụ kiểm toán nội bộ dự án xây dựng có thể thay đổi tùy thuộc vào độ phức tạp về kỹ thuật, địa điểm công trình và yêu cầu đặc biệt của khách hàng.
Quy trình triển khai kiểm toán nội bộ dự án xây dựng chuẩn năm 2026
Một quy trình bài bản sẽ giúp hoạt động kiểm toán nội bộ dự án xây dựng không gây chồng chéo hay cản trở tiến độ thi công. Quy trình chuẩn thường bao gồm các bước thực hiện sau đây.
- Lập kế hoạch kiểm toán: Đây là bước quan trọng nhất nhằm xác định phạm vi, đối tượng và các khu vực có nguy cơ rủi ro cao dựa trên đánh giá sơ bộ hồ sơ dự án.
- Thực hiện kiểm toán hiện trường: Đoàn kiểm toán tiến hành phỏng vấn nhân sự quản lý, kiểm tra hồ sơ lưu trữ và thực hiện đối soát trực tiếp các hạng mục đã thi công tại công trường.
- Lập báo cáo kiểm toán nội bộ dự án xây dựng: Tổng hợp các phát hiện, đưa ra những nhận định khách quan về các sai phạm hoặc tồn tại và kiến nghị các giải pháp khắc phục cụ thể cho ban lãnh đạo.
- Theo dõi sau kiểm toán: Bộ phận kiểm toán có trách nhiệm giám sát và đôn đốc các đơn vị liên quan thực hiện các hành động chỉnh sửa để hoàn tất quy trình kiểm toán nội bộ dự án xây dựng.
Nhiệm vụ và quyền hạn của bộ phận kiểm toán nội bộ dự án xây dựng
Để thực hiện tốt vai trò “người gác cổng”, bộ phận kiểm toán nội bộ dự án xây dựng cần được trao những quyền hạn nhất định và đi kèm with đó là các trách nhiệm nặng nề.
- Quyền yêu cầu các phòng ban, nhà thầu cung cấp đầy đủ và kịp thời các tài liệu, hồ sơ liên quan đến công tác quản lý dự án cho kiểm toán nội bộ dự án xây dựng.
- Nhiệm vụ bảo mật tuyệt đối các thông tin nhạy cảm của dự án và chịu trách nhiệm trực tiếp trước pháp luật cũng như chủ đầu tư về tính xác thực của báo cáo kiểm toán nội bộ dự án xây dựng.
- Đóng vai trò cố vấn cho đơn vị trong việc phối hợp với các tổ chức kiểm toán độc lập bên ngoài nhằm đảm bảo tính thống nhất trong số liệu quyết toán dự án.
Quy định đặc thù đối với dự án vốn đầu tư công và ODA
Với các dự án sử dụng ngân sách nhà nước hoặc nguồn vốn nước ngoài, hoạt động kiểm toán nội bộ dự án xây dựng phải tuân thủ thêm các quy định nghiêm ngặt tại Nghị định 242/2025/NĐ-CP để tránh thất thoát tài sản công.
- Công tác quyết toán dự án hoàn thành phải thực hiện đúng niên độ, đúng quy trình và đặc biệt là tuân thủ các điều ước quốc tế thông qua kiểm toán nội bộ dự án xây dựng.
- Kiểm toán nội bộ dự án xây dựng cần chú trọng kiểm tra tính hiệu quả của việc sử dụng vốn vay ưu đãi, đảm bảo các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội của dự án được đạt được.
Những lưu ý quan trọng để nâng cao chất lượng kiểm toán nội bộ dự án xây dựng
Để hoạt động kiểm toán nội bộ dự án xây dựng thực sự mang lại hiệu quả thay vì chỉ là thủ tục hành chính, đơn vị cần lưu ý một số vấn đề cốt lõi sau.
- Duy trì tính độc lập tuyệt đối của bộ phận kiểm toán, đảm bảo người làm kiểm toán nội bộ dự án xây dựng không tham gia trực tiếp vào các quyết định điều hành hoặc thi công dự án.
- Tích cực ứng dụng công nghệ thông tin và các phần mềm quản lý chuyên dụng để số hóa dữ liệu, giúp việc theo dõi tiến độ kiểm toán nội bộ dự án xây dựng trở nên nhanh chóng và chính xác hơn.
- Trong trường hợp nhân sự nội bộ chưa đủ năng lực chuyên môn sâu, đơn vị nên xem xét thuê dịch vụ kiểm toán nội bộ dự án xây dựng từ bên thứ ba để đảm bảo chất lượng chuyên môn cao nhất.
Kết luận về kiểm toán nội bộ dự án xây dựng
Xây dựng hệ thống kiểm toán nội bộ dự án xây dựng vững mạnh là một khoản đầu tư thông minh giúp doanh nghiệp phát triển bền vững và giảm thiểu tối đa rủi ro thất thoát nguồn lực. Hoạt động này không chỉ giúp minh bạch hóa tài chính mà còn nâng cao uy tín của chủ đầu tư trong mắt các đối tác và cơ quan quản lý. Trong tương lai, kiểm toán nội bộ dự án xây dựng sẽ tiếp tục là yếu tố then chốt để đảm bảo mọi công trình xây dựng đều đạt được giá trị tối ưu nhất về cả kinh tế và chất lượng.
Quý khách hàng quan tâm đến việc tối ưu hóa quy trình giám sát có thể tham khảo bảng giá dịch vụ kiểm toán xây dựng để có dự toán chính xác nhất cho dự án của mình. Chúng tôi cung cấp các gói dịch vụ kiểm toán xây dựng chuyên nghiệp, đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn pháp lý mới nhất. Để nhận được sự tư vấn chi tiết từ đội ngũ chuyên gia hàng đầu, vui lòng liên hệ ngay với chúng tôi để được hỗ trợ kịp thời.
Thông tin liên hệ Man – Master Accountant Network
- Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
- Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
- Email: ma*@*****et.vn
Nội dung được kiểm duyệt bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên & CEO Man, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính..
