Nghị định 10/2021/NĐ-CP là văn bản pháp lý quan trọng nhất hiện nay quy định về quản lý chi phí đầu tư xây dựng tại Việt Nam. Việc nắm vững các quy định trong nghị định này giúp các chủ thể tham gia hoạt động xây dựng đảm bảo tính pháp lý, tối ưu hóa ngân sách và tránh các sai phạm trong công tác thanh quyết toán dự án. Trong bối cảnh ngành xây dựng năm 2026 đang hướng tới sự minh bạch và kỹ thuật số, nội dung của Nghị định 10/2021/NĐ-CP vẫn là kim chỉ nam cho mọi hoạt động quản lý tài chính dự án, từ khâu lập tổng mức đầu tư đến khi quyết toán công trình.
Hiệu lực pháp lý của Nghị định 10/2021/NĐ-CP hiện nay
Nghị định 10/2021/NĐ-CP được ban hành nhằm đồng bộ hóa phương thức quản lý với Luật Xây dựng sửa đổi 2020. Tính đến năm 2026, văn bản này vẫn duy trì vai trò nền tảng, định hình cách thức kiểm soát dòng vốn trong các dự án đầu tư xây dựng quy mô lớn.
Dưới đây là các thông số cốt lõi về tính pháp lý của văn bản này:
- Ngày ban hành và hiệu lực: Nghị định chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 09/02/2021.
- Văn bản bị thay thế: Nghị định này thay thế hoàn toàn Nghị định số 68/2019/NĐ-CP ngày 14/08/2019 của Chính phủ.
- Tình trạng thực thi: Đang áp dụng rộng rãi cho các dự án đầu tư công, vốn nhà nước ngoài đầu tư công và dự án PPP.
- Cơ quan chủ trì: Theo Điều 45, Bộ Xây dựng chịu trách nhiệm chính trong việc hướng dẫn và kiểm tra thực hiện trên phạm vi cả nước.
Phạm vi và đối tượng áp dụng Nghị định 10/2021/NĐ-CP
Nghị định 10/2021/NĐ-CP xác định rõ giới hạn quyền hạn và nghĩa vụ của các bên liên quan nhằm tránh sự chồng chéo trong quản lý chi phí. Việc phân định rõ ràng giúp công tác thanh tra, kiểm toán được thực hiện một cách minh bạch và chính xác hơn.
Phạm vi điều chỉnh của Nghị định 10/2021/NĐ-CP tập trung vào các nhóm dự án và chủ thể cụ thể sau:
- Các dự án sử dụng vốn đầu tư công theo quy định của Luật Đầu tư công.
- Các dự án sử dụng vốn nhà nước ngoài đầu tư công và dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP).
- Các cơ quan quản lý nhà nước, chủ đầu tư, ban quản lý dự án và các đơn vị tư vấn thiết kế, giám sát chuyên ngành.
- Các nhà thầu thi công xây dựng và đơn vị cung ứng thiết bị công nghệ cho công trình.
Cơ cấu 7 khoản mục chi phí theo Nghị định 10/2021/NĐ-CP
Việc xác định tổng mức đầu tư theo quy định của Nghị định 10/2021/NĐ-CP yêu cầu sự chính xác tuyệt đối nhằm phản ánh đúng giá trị thực tế của công trình tại thời điểm lập dự án. Dưới đây là bảng tổng hợp các thành phần chi phí cốt lõi.
| STT | Khoản mục chi phí | Phương pháp xác định chủ yếu |
|---|---|---|
| 1 | Bồi thường, hỗ trợ, tái định cư | Căn cứ trên phương án bồi thường thực tế và chính sách địa phương. |
| 2 | Chi phí xây dựng | Xác định trên cơ sở khối lượng công việc và công tác xây dựng thực tế. |
| 3 | Chi phí thiết bị | Bao gồm mua sắm, quản lý mua sắm, lắp đặt và chuyển giao công nghệ. |
| 4 | Chi phí quản lý dự án | Xác định bằng định mức tỷ lệ hoặc lập dự toán cho các hoạt động quản lý. |
| 5 | Chi phí tư vấn xây dựng | Tính cho các công tác thiết kế, khảo sát, giám sát và thẩm tra kỹ thuật. |
| 6 | Chi phí khác | Các khoản phí tính bằng định mức tỷ lệ phần trăm hoặc phương pháp lập dự toán riêng. |
| 7 | Chi phí dự phòng | Bao gồm dự phòng cho khối lượng phát sinh và dự phòng cho yếu tố trượt giá. |
Lưu ý: Việc bám sát bảng cơ cấu chi phí này giúp chủ đầu tư quản lý dòng tiền hiệu quả, đồng thời đảm bảo tính đúng, tính đủ cho hồ sơ dự án theo đúng tinh thần của Nghị định 10/2021/NĐ-CP.
Quy định về dự toán gói thầu trong Nghị định 10/2021/NĐ-CP
Một trong những cải cách quan trọng của Nghị định 10/2021/NĐ-CP là việc đơn giản hóa thủ tục và tăng quyền chủ động cho chủ đầu tư trong công tác xác định giá trị gói thầu trước khi lựa chọn nhà thầu.
Cụ thể, quá trình thực thi cần lưu ý các điểm sau:
- Dự toán gói thầu phải được xác định dựa trên phạm vi cụ thể của từng gói thầu, phù hợp với thiết kế và điều kiện thực tế thi công.
- Chủ đầu tư tự xác định dự toán gói thầu trên cơ sở các khoản mục chi phí đã được duyệt trong dự toán xây dựng công trình tổng thể.
- Đối với các trường hợp phức tạp, chủ đầu tư nên sử dụng dịch vụ kiểm toán xây dựng để thẩm tra lại dự toán trước khi phê duyệt, đảm bảo không vượt mức trần quy định của Nghị định 10/2021/NĐ-CP.
Quản lý hệ thống định mức xây dựng theo Nghị định 10/2021/NĐ-CP
Nhằm thúc đẩy chuyển đổi số và nâng cao hiệu quả quản lý, Nghị định 10/2021/NĐ-CP giao nhiệm vụ trọng yếu cho Bộ Xây dựng trong việc số hóa dữ liệu chi phí xây dựng toàn quốc.
Các nhiệm vụ trọng tâm được triển khai bao gồm:
- Bộ Xây dựng chủ trì xây dựng Quy chế quản lý, khai thác hệ thống cơ sở dữ liệu về định mức và giá xây dựng.
- Xây dựng và hoàn thiện hệ thống mã hiệu, phần mềm ứng dụng để đồng bộ hóa việc quản lý hệ thống cơ sở dữ liệu trên toàn quốc.
- Hướng dẫn chi tiết phương pháp xây dựng cơ sở dữ liệu để các địa phương và chủ đầu tư có thể khai thác sử dụng một cách thống nhất.
Câu hỏi thường gặp về thực thi Nghị định 10/2021/NĐ-CP
Trong quá trình áp dụng Nghị định 10/2021/NĐ-CP vào thực tế, nhiều đơn vị thường gặp phải các vướng mắc về cách thức triển khai và điều chỉnh chi phí.
Dưới đây là giải đáp cho các tình huống phổ biến nhất:
Dự án vốn tư nhân có bắt buộc áp dụng Nghị định 10/2021/NĐ-CP không?
Theo quy định, Nghị định 10/2021/NĐ-CP khuyến khích các dự án vốn tư nhân áp dụng để nâng cao hiệu quả quản lý chi phí, nhưng không mang tính bắt buộc trừ khi có thỏa thuận riêng trong hợp đồng giữa các bên.
Khi nào được phép điều chỉnh tổng mức đầu tư theo Nghị định 10/2021/NĐ-CP?
Việc điều chỉnh chỉ diễn ra khi có các yếu tố bất khả kháng, thay đổi quy hoạch xây dựng hoặc xuất hiện các tình huống khách quan làm thay đổi cấu trúc chi phí mà vẫn đảm bảo mục tiêu đầu tư ban đầu của dự án.
Làm sao để đảm bảo tính chính xác khi quyết toán vốn đầu tư?
Các chủ đầu tư thường ưu tiên lựa chọn dịch vụ thẩm tra quyết toán vốn đầu tư chuyên nghiệp để rà soát toàn bộ hồ sơ chi phí theo Nghị định 10/2021/NĐ-CP trước khi nộp cơ quan nhà nước.
Kết luận về tầm quan trọng của Nghị định 10/2021/NĐ-CP
Việc áp dụng Nghị định 10/2021/NĐ-CP không chỉ là yêu cầu bắt buộc về mặt pháp lý mà còn là giải pháp quản trị rủi ro tài chính hiệu quả cho mọi dự án xây dựng. Với sự phân cấp mạnh mẽ cho chủ đầu tư và hệ thống cơ sở dữ liệu định mức ngày càng hoàn thiện, Nghị định 10/2021/NĐ-CP đóng vai trò then chốt trong việc minh bạch hóa thị trường xây dựng Việt Nam năm 2026. Chủ đầu tư và các bên liên quan cần thường xuyên cập nhật các thông tư hướng dẫn kèm theo để đảm bảo quá trình triển khai dự án luôn đúng quy định pháp luật.
Thông tin liên hệ Man – Master Accountant Network
- Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
- Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
- Email: ma*@*****et.vn
Nội dung được kiểm duyệt bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên & CEO Man, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính..
