Ngày 29/12/2025, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 347/2025/NĐ-CP quy định về thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực Kho bạc Nhà nước. Đây được coi là văn bản pháp lý xương sống, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong việc hiện đại hóa quản lý tài chính công, đồng bộ hóa với Luật Ngân sách nhà nước số 89/2025/QH15. Văn bản này không chỉ đơn thuần thay thế các quy định cũ mà còn thiết lập một hệ tiêu chuẩn mới cho giao dịch điện tử giữa đơn vị sử dụng ngân sách và hệ thống Kho bạc Nhà nước từ ngày 01/01/2026.

Nguyên tắc môi trường điện tử là lựa chọn mặc định

Điểm thay đổi mang tính cách mạng nhất trong Nghị định 347/2025/NĐ-CP chính là việc xác lập môi trường điện tử làm phương thức giao dịch chủ đạo và bắt buộc. Theo quy định mới, mọi thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực Kho bạc Nhà nước đều phải thực hiện trực tuyến. Điều này thay đổi hoàn toàn tư duy từ khuyến khích chuyển sang yêu cầu bắt buộc mang tính nguyên tắc.

Các đơn vị sử dụng ngân sách cần lưu ý rằng phương thức giao dịch trực tiếp hoặc qua bưu chính chỉ còn được chấp nhận trong những kịch bản rất hạn chế. Cụ thể, các trường hợp ngoại lệ bao gồm sự cố bất khả kháng, trở ngại khách quan không thể can thiệp, hoặc các thủ tục đặc thù liên quan đến nộp và hoàn trả tiền mặt và các tài liệu thuộc danh mục bí mật nhà nước. Khi hồ sơ đã được ký số và gửi qua môi trường điện tử thành công, đơn vị hoàn toàn không phải gửi thêm bản giấy, giúp giảm thiểu đáng kể chi phí in ấn và lưu trữ thủ công.

Tối ưu hóa thời gian xử lý hồ sơ với tốc độ thực tế

Nghị định 347/2025/NĐ-CP thiết lập một hệ thống định mức thời gian xử lý cực kỳ nghiêm ngặt, hướng tới sự chuyên nghiệp hóa toàn diện. Việc rút ngắn thời gian xử lý không chỉ giúp tăng cường tính minh bạch mà còn thúc đẩy dòng tiền luân chuyển nhanh chóng trong nền kinh tế. Các mốc thời gian cụ thể bao gồm:

• Đối với nộp ngân sách nhà nước theo hình thức điện tử, thời gian xử lý chậm nhất là 05 phút kể từ khi hệ thống nhận được chứng từ hợp lệ.
• Đối với hình thức nộp ngân sách trực tiếp, thời gian xử lý tối đa là 30 phút.
• Các giao dịch thanh toán chi thường xuyên, vốn sự nghiệp hoặc các thủ tục đăng ký và tất toán tài khoản phải được giải quyết chậm nhất trong vòng 01 ngày làm việc.

Sự thay đổi này đòi hỏi các chủ tài khoản và kế toán trưởng phải nâng cao năng lực chuyên môn và độ chính xác trong việc lập hồ sơ, vì tốc độ xử lý nhanh đồng nghĩa với việc các sai sót cũng cần được phát hiện và xử lý kịp thời ngay từ khâu đầu vào.

Cải cách thủ tục định danh và cơ chế thanh toán tự động

Nhằm tạo thuận lợi tối đa cho người dân và doanh nghiệp, Nghị định 347/2025/NĐ-CP đã tích hợp sâu rộng các thành tựu của chuyển đổi số quốc gia. Cụ thể, tài khoản định danh điện tử mức độ 2 (VNeID) chính thức được công nhận là phương thức thay thế hoàn toàn cho căn cước công dân vật lý khi thực hiện các giao dịch tại Kho bạc Nhà nước.

Bên cạnh đó, cơ chế thanh toán tự động (Auto-debit) được xem là một bước tiến lớn trong cải cách hành chính. Đối với các khoản chi định kỳ như điện, nước, viễn thông, đơn vị sử dụng ngân sách chỉ cần thực hiện ủy quyền một lần duy nhất. Hệ thống Kho bạc Nhà nước sẽ căn cứ vào dữ liệu hóa đơn điện tử để tự động trích tài khoản thanh toán theo kỳ, loại bỏ việc phải gửi hồ sơ duyệt chi hằng tháng như trước đây. Điều này không chỉ giảm áp lực cho kế toán đơn vị mà còn đảm bảo tính chính xác và kịp thời cho các nhà cung cấp dịch vụ.

Tác động đến công tác kiểm toán và kiểm soát chi đầu tư xây dựng

Việc số hóa theo Nghị định 347/2025/NĐ-CP tạo ra một nền tảng dữ liệu sạch và minh bạch, tác động trực tiếp đến quy trình kiểm toán xây dựng. Khi mọi hồ sơ từ giai đoạn dự toán, hợp đồng đến nghiệm thu thanh toán đều được lưu trữ dưới dạng dữ liệu số có ký số, công tác kiểm toán sẽ chuyển dịch từ kiểm tra hậu kiểm thủ công sang kiểm soát trực tiếp trên hệ thống.

Cơ chế này đòi hỏi các chủ đầu tư và nhà thầu xây dựng phải thiết lập một quy trình kiểm soát nội bộ chặt chẽ. Hồ sơ thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản khi đẩy lên hệ thống Kho bạc phải đảm bảo tính khớp đúng tuyệt đối giữa khối lượng thực tế và đơn giá trúng thầu. Mọi sự sai lệch trong dữ liệu số sẽ bị hệ thống cảnh báo ngay lập tức, giúp giảm thiểu rủi ro xuất toán hoặc sai phạm trong giải ngân vốn đầu tư công mà các đơn vị kiểm toán thường xuyên phát hiện trước đây.

Luật hóa quy trình hạch toán vốn ODA và viện trợ

Tại Điều 7 của Nghị định 347/2025/NĐ-CP, Chính phủ đã quy định rõ ràng và chi tiết quy trình hạch toán đối với các nguồn vốn vay ODA, vốn vay ưu đãi và viện trợ không hoàn lại. Đây là điểm mới quan trọng giúp tháo gỡ những nút thắt trong việc giải ngân vốn ngoại lực. Thành phần hồ sơ bắt buộc hiện nay đã được chuẩn hóa bao gồm:

• Giấy đề nghị ghi thu, ghi chi theo mẫu số 23 ban hành kèm theo Nghị định.
• Thông báo hoặc sao kê chuyển tiền từ phía nhà tài trợ quốc tế.
• Văn bản giao dự toán ngân sách của cấp có thẩm quyền.

Thời hạn giải quyết cho các thủ tục hạch toán này được ấn định chậm nhất là 02 ngày làm việc. Quy định này áp dụng thống nhất cho cả chủ đầu tư và các ban quản lý dự án, dù là dự án cấp phát hay cho vay lại, tạo ra sự minh bạch và thống nhất trong quản lý vốn đầu tư công.

Điều khoản chuyển tiếp và lộ trình thực thi giai đoạn 2025-2026

Để đảm bảo không xảy ra tình trạng đứt gãy trong các hoạt động tài chính khi chuyển giao giữa hai giai đoạn, Nghị định 347/2025/NĐ-CP đã đưa ra các hướng dẫn chuyển tiếp cụ thể. Các đơn vị cần đặc biệt lưu ý về mốc thời gian hiệu lực từ ngày 01/01/2026.

Trong giai đoạn chỉnh lý quyết toán năm ngân sách 2025 (kéo dài đến hết ngày 31/01/2026), các khoản chi vẫn tiếp tục thực hiện theo quy trình của Nghị định 11/2020/NĐ-CP. Tuy nhiên, kể từ niên độ ngân sách 2026, toàn bộ các giao dịch phải tuân thủ tuyệt đối theo tiêu chuẩn mới của Nghị định 347. Các chuyên gia tài chính và kiểm toán khuyến nghị đơn vị nên sớm rà soát lại hạ tầng chữ ký số, cập nhật phần mềm kế toán và hoàn thiện việc định danh điện tử cho đội ngũ nhân sự liên quan để sẵn sàng cho kỷ nguyên số hóa toàn diện từ đầu năm 2026.

Kết luận

Nghị định 347/2025/NĐ-CP không chỉ là một văn bản thay thế về mặt kỹ thuật mà là lời khẳng định cho quyết tâm chuyển đổi số toàn diện nền tài chính quốc gia. Việc chuyển dịch từ hồ sơ giấy sang dữ liệu số và tích hợp định danh VNeID mức độ 2 sẽ tạo ra môi trường giao dịch minh bạch, giảm thiểu tiêu cực và rút ngắn tối đa thời gian chờ đợi cho các đơn vị sử dụng ngân sách. Đặc biệt đối với lĩnh vực xây dựng và đầu tư công, đây là cơ hội để chuẩn hóa quy trình kiểm soát chi, giúp công tác kiểm toán trở nên chính xác và hiệu quả hơn. Để không bỡ ngỡ trước những thay đổi mang tính bước ngoặt từ ngày 01/01/2026, các chủ tài khoản, kế toán trưởng và ban quản lý dự án cần chủ động nâng cấp hệ thống hạ tầng số và tư duy quản lý ngay từ hôm nay.

Thông tin liên hệ MAN – Master Accountant Network

• Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
• Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
• Email: ma*@*****et.vn

Các dịch vụ khác

• Kiểm toán: Dịch vụ Kiểm Toán, Dịch vụ Kiểm toán xây dựng, Dịch vụ kiểm toán BCTC
• Kế toán và Thuế: Dịch vụ kế toán thuế, Báo cáo thuế, Tư vấn Chuyển giá. Dịch Vụ Kế Toán Thuế, Dịch vụ báo cáo thuế, Dịch vụ Chuyển Giá, Dịch Vụ Giao Dịch Liên Kết
• Pháp lý: Dịch vụ giấy phép lao động, Dịch vụ chứng nhận đăng ký kinh doanh, Giấy Chứng Nhận Đầu Tư 
• Khác: Dịch vụ Chuyển Giá, Dịch Vụ Giao Dịch Liên Kết, Dịch vụ Tư vấn Hoạt động Doanh nghiệp

Phụ trách sản xuất nội dung bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.