Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 mang đến những thay đổi mang tính hệ thống trong việc phân loại công trình, chuyển từ quản lý theo quy mô đơn thuần sang quản lý dựa trên mục đích sử dụng và mức độ rủi ro. Việc hiểu rõ cách phân loại mới là yêu cầu bắt buộc để các chủ đầu tư và đơn vị tư vấn xác định đúng các tiêu chuẩn kỹ thuật, quy trình thẩm định và cấp phép. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết về phân loại công trình xây dựng 2025 có hiệu lực từ ngày 01/07/2026.
Căn cứ pháp lý về phân loại công trình xây dựng 2025
Quy định về phân loại công trình xây dựng 2025 được quy định cụ thể tại Điều 5 của Luật Xây dựng số 135/2025/QH15. Theo đó, việc phân loại không chỉ phục vụ quản lý nhà nước mà còn là căn cứ để xác định năng lực hành nghề, quản lý chi phí và an toàn sinh mạng. So với các giai đoạn trước, luật mới đề cao tính thực tiễn và sự tương thích với các tiêu chuẩn quốc tế (Nguồn: Điều 5, Luật Xây dựng 135/2025/QH15).
Việc phân loại mới này giúp hệ thống pháp luật xây dựng đồng bộ hơn với các quy định về phòng cháy chữa cháy, môi trường và quản lý chất lượng công trình theo tiêu chuẩn năm 2026. Thay vì chỉ nhìn vào số tầng hay diện tích, các cơ quan quản lý giờ đây chú trọng hơn vào bản chất vận hành của công trình để đưa ra các yêu cầu kỹ thuật tương xứng.
Tiêu chí phân loại công trình theo Luật 135/2025/QH15
Luật mới xác định hai tiêu chí cốt lõi để phân loại công trình xây dựng là công năng (mục đích sử dụng) và cấp công trình (mức độ quan trọng). Sự kết hợp này giúp phân định rõ trách nhiệm của các bên liên quan trong suốt vòng đời dự án, từ khâu thiết kế đến khi vận hành khai thác.
Phân loại dựa trên mục đích sử dụng và công năng
Đây là tiêu chí quan trọng nhất trong điểm mới luật xây dựng 2025. Công trình được chia thành các nhóm dựa trên chức năng khai thác chính. Để giúp các doanh nghiệp dễ dàng tra cứu và đối chiếu sự khác biệt, dưới đây là bảng so sánh các nhóm công trình tiêu biểu giữa Luật 2014 và Luật 2025:
| Loại công trình | Luật Xây dựng 2014 (Cũ) | Luật Xây dựng 2025 (Mới) |
|---|---|---|
| Dân dụng | Nhà ở và các công trình công cộng | Nhà ở và các công trình phục vụ trực tiếp con người |
| Công nghiệp | Sản xuất các sản phẩm công nghiệp | Tập trung vào dây chuyền sản xuất và mức độ nguy hại |
| Giao thông | Đường bộ, sắt, thủy, hàng không | Đồng bộ hóa hoàn toàn với hạ tầng giao thông thông minh |
| Nông nghiệp | Thủy lợi, đê điều, chăn nuôi | Ưu tiên các loại công trình nông nghiệp công nghệ cao |
Lưu ý rằng đối với công trình hỗn hợp có nhiều công năng khác nhau, việc phân loại công trình xây dựng 2025 sẽ dựa trên công năng sử dụng chính hoặc công năng chiếm diện tích sàn lớn nhất, trừ khi có các quy định đặc thù về an toàn cháy nổ yêu cầu áp dụng tiêu chuẩn cao hơn cho toàn bộ công trình.
Phân loại theo cấp công trình và mức độ an toàn
Cấp công trình trong năm 2026 được xác định dựa trên quy mô, mức độ rủi ro về an toàn sinh mạng và tầm quan trọng của công trình đối với nền kinh tế xã hội. Việc phân cấp này giúp tối ưu hóa công tác quản lý chất lượng và kiểm tra nghiệm thu. Luật 135/2025 chia hệ thống thành 4 cấp chính như sau:
- Công trình cấp đặc biệt: Bao gồm các công trình trọng điểm quốc gia, có yêu cầu an toàn tuyệt đối và ảnh hưởng sâu rộng đến an ninh quốc phòng.
- Công trình cấp I: Các dự án có quy mô lớn, thường xuyên tập trung đông người hoặc có tác động lớn đến khu vực dân cư xung quanh.
- Công trình cấp II và cấp III: Các loại công trình có quy mô trung bình và phổ biến trong hoạt động đầu tư xây dựng dân dụng và công nghiệp.
- Công trình cấp IV: Các công trình có quy mô nhỏ, cấu trúc kỹ thuật đơn giản, thường được ưu tiên tinh giản thủ tục cấp phép.
Tầm quan trọng của việc phân loại công trình chính xác
Việc phân loại sai phân loại công trình xây dựng 2025 có thể dẫn đến những hệ lụy pháp lý nghiêm trọng và gây lãng phí nguồn lực đầu tư không đáng có. Khi chủ đầu tư xác định đúng loại và cấp công trình ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án, đơn vị sẽ nhận được những lợi ích cụ thể:
- Xác định đúng thẩm quyền thẩm định: Giúp doanh nghiệp biết chính xác hồ sơ dự án thuộc thẩm quyền xử lý của Bộ chuyên ngành hay UBND cấp tỉnh, từ đó tiết kiệm thời gian đi lại.
- Tối ưu hóa hồ sơ xin giấy phép xây dựng: Nhiều loại công trình thuộc cấp thấp hoặc có mục đích sử dụng đặc thù được miễn giảm đáng kể các bước thủ tục theo lộ trình cải cách của luật mới.
- Quản lý năng lực nhà thầu hiệu quả: Đảm bảo chỉ những đơn vị có chứng chỉ năng lực phù hợp với cấp công trình tương ứng mới được phép tham gia đấu thầu, giúp giảm thiểu rủi ro về chất lượng thi công.
Những lưu ý khi áp dụng phân loại công trình trong thực tế
Trong quá trình thực hiện dự án từ ngày 01/07/2026, các chủ thể cần chú ý đến sự thay đổi trong cách tính toán diện tích sàn, nhịp kết cấu và chiều cao công trình để áp cấp phù hợp với thực tế vận hành. Việc nhầm lẫn trong các thông số này có thể dẫn đến việc dự án bị đình trệ do sai lệch cấp hạng công trình trong hồ sơ pháp lý.
Để đảm bảo tính chính xác, các bên liên quan nên thực hiện theo các bước kiểm tra phân loại công trình cho dự án mới sau đây:
- Xác định mục đích sử dụng chính của công trình dựa trên hồ sơ thiết kế cơ sở và công năng dự kiến khai thác.
- Đối chiếu các thông số kỹ thuật thực tế như chiều cao, số tầng, bước cột với danh mục phân cấp mới nhất tại các nghị định hướng dẫn thi hành Luật 135/2025.
- Kiểm tra các yêu cầu đặc biệt về an toàn cháy nổ, bảo vệ môi trường và các quy chuẩn kỹ thuật chuyên ngành liên quan đến loại công trình đó.
- Cập nhật đầy đủ thông tin phân loại vào hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về xây dựng để được cấp mã định danh duy nhất cho dự án.
Việc xác định đúng phân loại công trình xây dựng 2025 không chỉ là nghĩa vụ tuân thủ pháp luật mà còn là giải pháp quản trị rủi ro thông minh cho mọi chủ đầu tư trong kỷ nguyên chuyển đổi số ngành xây dựng.
Kết luận về quy định phân loại công trình xây dựng 2025
Quy định về phân loại công trình xây dựng 2025 theo Luật 135/2025/QH15 thể hiện sự tiến bộ vượt bậc trong tư duy quản lý nhà nước. Việc tập trung vào bản chất công năng và mức độ rủi ro sẽ giúp cộng đồng doanh nghiệp giảm bớt các thủ tục rườm rà cho các công trình đơn giản, đồng thời tăng cường sự giám sát chặt chẽ đối với các công trình có tầm ảnh hưởng lớn đến xã hội. Các doanh nghiệp cần chủ động cập nhật các quy định chi tiết này để sẵn sàng cho giai đoạn thực thi mới từ giữa năm 2026, đảm bảo các dự án luôn vận hành đúng quỹ đạo pháp lý.’
Thông tin liên hệ MAN – Master Accountant Network
- Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
- Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
- Email: ma*@*****et.vn
Các dịch vụ khác
- Kiểm toán: Dịch vụ Kiểm Toán, Dịch vụ Kiểm toán xây dựng, Dịch vụ kiểm toán BCTC
- Kế toán và Thuế: Dịch vụ kế toán thuế, Báo cáo thuế, Tư vấn Chuyển giá. Dịch Vụ Kế Toán Thuế, Dịch vụ báo cáo thuế, Dịch vụ Chuyển Giá, Dịch Vụ Giao Dịch Liên Kết
- Pháp lý: Dịch vụ giấy phép lao động, Dịch vụ chứng nhận đăng ký kinh doanh, Giấy Chứng Nhận Đầu Tư
- Khác: Dịch vụ Chuyển Giá, Dịch Vụ Giao Dịch Liên Kết, Dịch vụ Tư vấn Hoạt động Doanh nghiệp
Phụ trách sản xuất nội dung bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.
