Nghị quyết số 198/2025/QH15 mở ra cơ hội lớn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa khi tham gia các gói thầu xây lắp, mua sắm hàng hóa dưới 20 tỷ đồng sử dụng ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, việc xác định đúng phân khúc quy mô theo Nghị định 80/2021/NĐ-CP là rào cản khiến nhiều đơn vị lúng túng. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ phân tích chi tiết tiêu chí xác định doanh nghiệp dựa trên số lao động, nguồn vốn và doanh thu để giải đáp thắc mắc về việc doanh nghiệp của bạn thuộc nhóm vừa hay lớn.
Chính sách ưu đãi nhà thầu tại Nghị quyết số 198/2025/QH15
Nghị quyết số 198/2025/QH15 được ban hành nhằm tạo đòn bẩy cho kinh tế tư nhân, đặc biệt là các gói thầu sử dụng vốn đầu tư công. Đây là nỗ lực của Chính phủ nhằm thúc đẩy sự phát triển bền vững cho cộng đồng doanh nghiệp trong dài hạn.
Tại Điều 11 của Nghị quyết số 198/2025/QH15, các quy định về ưu đãi trong lựa chọn nhà thầu được thể hiện rõ nét qua các điểm sau:
- Phạm vi áp dụng: Các gói thầu xây lắp, mua sắm hàng hóa, gói thầu hỗn hợp cung cấp hàng hóa và xây lắp sử dụng ngân sách nhà nước có giá gói thầu không quá 20 tỷ đồng.
- Đối tượng thụ hưởng: Dành riêng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) theo quy định pháp luật hiện hành.
- Nhóm đối tượng ưu tiên đặc biệt: Ưu tiên cao nhất cho doanh nghiệp do phụ nữ, thanh niên, người khuyết tật hoặc đồng bào dân tộc thiểu số làm chủ.
- Địa bàn ưu đãi: Các doanh nghiệp có trụ sở hoặc hoạt động tại vùng miền núi, biên giới, hải đảo được xem xét các điểm cộng trong quá trình chấm thầu.
Tiêu chí xác định doanh nghiệp vừa lĩnh vực xây dựng
Để được hưởng ưu đãi từ Nghị quyết số 198/2025/QH15, nhà thầu phải đáp ứng các tiêu chuẩn định danh tại Điều 5 Nghị định 80/2021/NĐ-CP. Việc hiểu rõ các mốc giới hạn tài chính và nhân sự giúp doanh nghiệp tự đánh giá vị thế của mình một cách chính xác nhất trước khi nộp hồ sơ dự thầu.
Bảng dưới đây tổng hợp các tiêu chí định danh đối với doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xây dựng theo quy định hiện hành nhằm giúp quý độc giả tra cứu nhanh quy mô đơn vị mình:
| Tiêu chí xác định | Doanh nghiệp nhỏ | Doanh nghiệp vừa |
|---|---|---|
| Số lao động đóng BHXH bình quân năm | Không quá 100 người | Không quá 200 người |
| Tổng doanh thu của năm | Không quá 50 tỷ đồng | Không quá 200 tỷ đồng |
| Tổng nguồn vốn của năm | Không quá 20 tỷ đồng | Không quá 100 tỷ đồng |
Lưu ý quan trọng: Đối với doanh nghiệp vừa, chỉ cần đáp ứng tiêu chí về lao động và một trong hai tiêu chí về tài chính (doanh thu hoặc nguồn vốn). Nếu cả doanh thu và nguồn vốn đều vượt ngưỡng thì doanh nghiệp sẽ được xếp vào nhóm doanh nghiệp lớn, kể cả khi số lượng nhân sự tham gia bảo hiểm xã hội ở mức rất thấp.
Giải đáp trường hợp doanh nghiệp xây dựng có doanh thu trên 200 tỷ
Nhiều doanh nghiệp hiện nay vận hành theo mô hình tinh gọn, sử dụng ít nhân sự trực tiếp nhưng có doanh thu rất lớn nhờ áp dụng công nghệ và thầu phụ. Tuy nhiên, căn cứ vào dữ liệu thực tế mà doanh nghiệp bạn cung cấp, chúng ta cần phân tích sâu hơn dựa trên quy định tại Khoản 3 Điều 5 Nghị định 80/2021/NĐ-CP và tinh thần hỗ trợ của Nghị quyết số 198/2025/QH15.
Xét các chỉ số cụ thể của đơn vị bạn để đối chiếu:
- Nhân sự: Dưới 40 lao động đóng bảo hiểm xã hội, con số này hoàn toàn thỏa mãn tiêu chí về lao động của doanh nghiệp vừa (dưới 200 người).
- Nguồn vốn: Đạt 127 tỷ đồng, đã vượt ngưỡng 100 tỷ đồng theo quy định tại Nghị định 80/2021/NĐ-CP.
- Doanh thu: Đạt trên 200 tỷ đồng trong năm tài chính, vượt mốc giới hạn dành cho doanh nghiệp vừa.
Mặc dù số lượng lao động của bạn rất ít, nhưng về mặt bản chất tài chính, doanh nghiệp đã có sự tích lũy và quy mô dòng tiền vượt xa định nghĩa về doanh nghiệp vừa. Theo nguyên tắc định danh pháp lý, chỉ cần các chỉ số tài chính vượt ngưỡng quy định thì đơn vị sẽ được phân loại là doanh nghiệp lớn. Do đó, doanh nghiệp của bạn không đáp ứng tiêu chí là doanh nghiệp nhỏ và vừa và không thuộc đối tượng hưởng ưu đãi dành riêng cho DNNVV tại các gói thầu dưới 20 tỷ đồng quy định tại Nghị quyết số 198/2025/QH15.
Tác động của việc phân loại quy mô đến kết quả đấu thầu
Xác định sai quy mô không chỉ khiến doanh nghiệp mất thời gian chuẩn bị hồ sơ mà còn dẫn đến những hệ lụy pháp lý nghiêm trọng trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Trong quá trình rà soát hồ sơ năng lực, các chuyên gia tại MAN – Master Accountant Network nhận thấy rằng việc nhầm lẫn giữa tiêu chí lao động và tài chính thường gây ra những thiệt hại không đáng có về chi phí tham gia thầu.
Khi tham gia đấu thầu theo Nghị quyết số 198/2025/QH15, doanh nghiệp cần lưu ý:
- Hiệu lực của hồ sơ dự thầu: Nhà thầu lớn nộp hồ sơ vào gói thầu dành riêng cho DNNVV sẽ bị đánh giá là không đạt ngay từ bước kiểm tra tính hợp lệ về đối tượng tham dự.
- Tính trung thực trong đấu thầu: Việc cố tình kê khai sai quy mô để hưởng ưu đãi theo Nghị quyết số 198/2025/QH15 có thể bị coi là hành vi gian lận thông tin, dẫn đến việc bị cấm thầu có thời hạn.
- Chiến lược tiếp cận dự án: Doanh nghiệp lớn nên tập trung nguồn lực vào các gói thầu quy mô rộng thay vì cạnh tranh ở phân khúc gói thầu an sinh xã hội.
Tầm quan trọng của việc cập nhật dữ liệu tài chính
Dữ liệu trên báo cáo tài chính là căn cứ pháp lý duy nhất để các chủ đầu tư và bên mời thầu kiểm tra quy mô của bạn. Mọi sai sót trong việc ghi nhận doanh thu hoặc nguồn vốn đều có thể làm thay đổi kết quả phân loại đối tượng hưởng ưu đãi theo Nghị quyết số 198/2025/QH15.
Rủi ro khi không nắm vững quy định mới
Cơ quan thanh tra luôn thắt chặt việc giám sát các gói thầu ưu đãi theo Nghị quyết số 198/2025/QH15 để đảm bảo nguồn lực nhà nước đến đúng đối tượng cần hỗ trợ. Các đơn vị tư vấn quản trị tài chính chuyên nghiệp như MAN – Master Accountant Network luôn khuyến nghị doanh nghiệp nên thực hiện rà soát dữ liệu định kỳ để đảm bảo hồ sơ năng lực luôn chuẩn xác với thực tế vận hành.
Giải đáp thắc mắc thường gặp về Nghị quyết số 198/2025/QH15
Dưới đây là tổng hợp các câu hỏi trọng tâm mà doanh nghiệp thường gặp phải khi thực thi các chính sách ưu đãi mới trong đấu thầu:
Doanh nghiệp có vốn trên 100 tỷ đồng có được hưởng ưu đãi gói thầu dưới 20 tỷ không?
Theo Nghị quyết số 198/2025/QH15 và Nghị định 80/2021/NĐ-CP, doanh nghiệp xây dựng có nguồn vốn trên 100 tỷ đồng được xếp vào nhóm doanh nghiệp lớn. Do đó, đơn vị không thuộc đối tượng hưởng ưu đãi dành riêng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại các gói thầu xây lắp dưới 20 tỷ đồng.
Tiêu chí lao động hay tài chính quan trọng hơn khi xác định quy mô doanh nghiệp?
Cả hai tiêu chí đều quan trọng. Tuy nhiên, theo pháp luật hiện hành, chỉ cần doanh nghiệp vượt ngưỡng một trong hai chỉ số tài chính (doanh thu hoặc nguồn vốn) thì sẽ không còn được coi là doanh nghiệp vừa, bất kể số lượng lao động tham gia bảo hiểm xã hội là bao nhiêu người.
Làm thế nào để doanh nghiệp lớn vẫn có thể tham gia các gói thầu ưu đãi này?
Doanh nghiệp lớn không thể trực tiếp dự thầu với tư cách độc lập tại các gói thầu dành riêng cho DNNVV. Tuy nhiên, đơn vị có thể cân nhắc hình thức liên danh với các doanh nghiệp đặc thù hoặc thực hiện vai trò thầu phụ để cộng hưởng năng lực thi công.
Nghị quyết số 198/2025/QH15 có áp dụng cho gói thầu mua sắm thiết bị y tế không?
Có. Nghị quyết áp dụng cho các gói thầu xây lắp, mua sắm hàng hóa (bao gồm thiết bị y tế) và gói thầu hỗn hợp sử dụng ngân sách nhà nước có giá giá thầu không quá 20 tỷ đồng, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia cung ứng.
Việc kê khai sai quy mô doanh nghiệp khi đấu thầu bị xử lý như thế nào?
Hành vi kê khai không trung thực về quy mô để hưởng ưu đãi theo Nghị quyết số 198/2025/QH15 bị coi là gian lận trong đấu thầu. Tùy mức độ vi phạm, doanh nghiệp có thể bị loại hồ sơ, tịch thu bảo đảm dự thầu hoặc bị cấm tham gia hoạt động đấu thầu từ 1 đến 3 năm.
Giải pháp tối ưu cho doanh nghiệp khi tham gia đấu thầu
Trong bối cảnh thực thi Nghị quyết số 198/2025/QH15, doanh nghiệp cần có một lộ trình chuẩn bị hồ sơ năng lực bài bản để không bỏ lỡ các cơ hội kinh doanh quý giá. Việc tối ưu hóa hồ sơ không chỉ dừng lại ở các con số tài chính mà còn là sự phối hợp chặt chẽ giữa bộ phận kế toán và đấu thầu.
Để đảm bảo quyền lợi theo Nghị quyết số 198/2025/QH15, doanh nghiệp nên thực hiện:
- Cập nhật thông tin trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia: Đảm bảo các số liệu về lao động, doanh thu và nguồn vốn được đồng bộ chính xác với báo cáo tài chính đã kiểm toán.
- Tận dụng hình thức liên danh nhà thầu: Doanh nghiệp lớn có thể liên danh với các doanh nghiệp thuộc nhóm ưu tiên (do phụ nữ, thanh niên làm chủ) để cộng hưởng sức mạnh năng lực và điểm ưu tiên theo Nghị quyết số 198/2025/QH15.
- Giám sát các biến động tài chính: Theo dõi sát sao tổng nguồn vốn tại thời điểm chốt báo cáo năm. Nếu muốn duy trì vị thế DNNVV, doanh nghiệp cần có chiến lược quản trị vốn khoa học từ đội ngũ kế toán chuyên nghiệp.
Kết luận về việc áp dụng ưu đãi nhà thầu
Việc thực thi Nghị quyết số 198/2025/QH15 là một bước tiến trong việc minh bạch hóa và hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, sự ưu tiên này chỉ thực sự mang lại hiệu quả khi các chủ thể tham gia nắm rõ các quy định về tiêu chí xác định quy mô theo Nghị định 80/2021/NĐ-CP. Đối với trường hợp doanh nghiệp có doanh thu và nguồn vốn vượt ngưỡng dù ít nhân sự, việc chấp nhận vị thế doanh nghiệp lớn và tìm kiếm các gói thầu phù hợp với năng lực tài chính là hướng đi đúng đắn nhất để phát triển bền vững.
Nguồn trích dẫn tham khảo:
- Nghị quyết số 198/2025/QH15 ngày 17/05/2025 của Quốc hội về cơ chế đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân.
- Nghị định số 80/2021/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.
- Thông tư hướng dẫn về đấu thầu qua mạng của Bộ Kế hoạch và Đầu tư.
Thông tin liên hệ MAN – Master Accountant Network
- Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
- Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
- Email: ma*@*****et.vn
Phụ trách sản xuất nội dung bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.
