Trình tự thi công công trình xây dựng đối với các dự án khẩn cấp đã được đơn giản hóa tối đa nhằm đáp ứng yêu cầu khắc phục kịp thời các tình huống thiên tai hoặc sự cố. Theo nội dung trả lời từ Bộ Xây dựng và các quy định pháp luật hiện hành, chủ đầu tư cần nắm rõ các bước triển khai để vừa đảm bảo tiến độ, vừa không vi phạm các thủ tục hành chính về thẩm định và phê duyệt dự án.

Quy định về công trình xây dựng khẩn cấp theo pháp luật hiện hành

Để thực hiện đúng trình tự thi công công trình xây dựng trong các tình huống cấp bách, các đơn vị quản lý cần xác định chính xác đối tượng dựa trên hệ thống văn bản quy phạm pháp luật. Việc áp dụng đúng quy định giúp các dự án khẩn cấp được triển khai nhanh chóng mà vẫn đảm bảo tính thượng tôn pháp luật.

• Định nghĩa về dự án khẩn cấp theo Luật Xây dựng số 50/2014/QH13: Đây là những công trình cần triển khai ngay để kịp thời ứng phó với thiên tai, thảm họa hoặc các tình huống bất khả kháng khác đe dọa trực tiếp đến tính mạng và tài sản của nhân dân.
• Các trường hợp đặc thù trong trình tự thi công công trình quy định tại khoản 48 Điều 1 Luật Xây dựng sửa đổi 2020: Luật đã bổ sung chi tiết các trường hợp bao gồm công trình phục vụ quốc phòng an ninh, khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh hoặc theo quyết định trực tiếp từ Thủ tướng Chính phủ.
• Vai trò của Nghị định 175/2024/NĐ-CP đối với trình tự thi công công trình: Đây là văn bản hướng dẫn chi tiết nhất hiện nay, cung cấp các biện pháp thi hành Luật Xây dựng mới nhất để tối ưu hóa quy trình thực hiện cho các dự án có tính chất đặc thù.

Giải đáp việc thẩm định và phê duyệt trong trình tự thi công công trình khẩn cấp

Một trong những vấn đề cốt lõi mà các nhà đầu tư quan tâm là khâu thẩm định thiết kế. Theo hướng dẫn tại Điều 69 Nghị định 175/2024/NĐ-CP, trình tự thi công công trình xây dựng khẩn cấp đã lược bỏ nhiều bước trung gian không cần thiết.

Cụ thể, các dự án thuộc diện khẩn cấp không bắt buộc phải trình thẩm định tại cơ quan chuyên môn về xây dựng và cũng không cần phê duyệt dự án theo quy trình thông thường trước khi bắt đầu khởi công. Điều này cho phép các đơn vị tận dụng từng giờ, từng phút để xử lý các sự cố hiện trường, giảm thiểu tối đa thiệt hại về người và của.

Tuy nhiên, dù trình tự thi công công trình được ưu tiên về thủ tục, việc quản lý vẫn phải dựa trên các nguyên tắc kỹ thuật bền vững. Chủ đầu tư có trách nhiệm giám sát chặt chẽ để đảm bảo rằng các giải pháp kỹ thuật đưa ra phù hợp với tình hình thực tế và đảm bảo an toàn lâu dài.

Chi tiết các bước trong trình tự thi công công trình khẩn cấp

Dù được áp dụng cơ chế đặc thù, việc triển khai vẫn cần tuân theo một logic khoa học để quản lý nguồn lực hiệu quả nhất. Dưới đây là các giai đoạn cụ thể trong trình tự thi công công trình khẩn cấp.

Giai đoạn chuẩn bị thiết kế và nhân lực nhanh

Trong giai đoạn này, tốc độ là yếu tố tiên quyết nhưng phải dựa trên cơ sở kỹ thuật cơ bản.

• Xác định phương án thiết kế sơ bộ: Trong trình tự thi công công trình này, thiết kế có thể được thực hiện song song hoặc theo từng giai đoạn ngắn để đáp ứng ngay yêu cầu tại hiện trường.
• Huy động nhà thầu năng lực cao: Lựa chọn các đơn vị có sẵn trang thiết bị và nhân sự để có thể bắt đầu trình tự thi công công trình ngay sau khi có lệnh từ cấp thẩm quyền.

Giai đoạn triển khai thực địa và giám sát

Tại hiện trường, sự phối hợp giữa các bên sẽ quyết định thành công của dự án.

• Thi công đồng thời với hoàn thiện hồ sơ: Đặc điểm của trình tự thi công công trình khẩn cấp là sự linh hoạt, cho phép thực hiện các hạng mục cấp bách trước khi toàn bộ hồ sơ kỹ thuật được ký duyệt chính thức.
• Đảm bảo an toàn tuyệt đối: Dù áp lực về thời gian lớn, công tác bảo hộ lao động và kiểm tra chất lượng vật liệu đầu vào vẫn là một phần bắt buộc trong trình tự thi công công trình.

Giai đoạn hoàn thiện và nghiệm thu hồ sơ

Khi công trình đã hình thành, việc hợp thức hóa các thủ tục là bước cuối cùng để hoàn tất dự án.

• Tập hợp hồ sơ hoàn công: Đây là bước quan trọng trong trình tự thi công công trình để minh bạch hóa mọi chi phí và khối lượng đã thực hiện trong điều kiện khẩn cấp.
• Nghiệm thu đưa vào sử dụng: Công trình được kiểm tra lần cuối về độ an toàn trước khi bàn giao cho đơn vị quản lý vận hành.

So sánh trình tự thi công công trình thông thường và khẩn cấp

Để có cái nhìn trực quan hơn về sự khác biệt trong thủ tục, chúng ta có thể xem xét bảng dưới đây về hai loại hình thực hiện dự án xây dựng.

Lưu ý: Các ưu đãi trong trình tự thi công công trình khẩn cấp chỉ được kích hoạt khi có lệnh xây dựng khẩn cấp hoặc quyết định từ cơ quan có thẩm quyền cao nhất tại địa phương hoặc Trung ương.

Trách nhiệm của các bên trong trình tự thi công công trình

Dù các thủ tục được nới lỏng, nhưng trách nhiệm pháp lý gắn liền với các bên liên quan vẫn cực kỳ nghiêm ngặt.

• Đối với chủ đầu tư: Phải chịu trách nhiệm hoàn toàn về tính cần thiết và mức độ khẩn cấp của dự án. Đồng thời, phải thực hiện báo cáo định kỳ về trình tự thi công công trình với các cơ quan quản lý chuyên ngành.
• Đối với nhà thầu thi công: Phải huy động tối đa nguồn lực và thực hiện đúng các chỉ dẫn kỹ thuật, đảm bảo không xảy ra sai sót gây lãng phí ngân sách trong quá trình thực hiện trình tự thi công công trình.
• Đối với đơn vị giám sát: Phải có mặt thường trực tại hiện trường để ghi nhận nhật ký thi công chính xác, phục vụ cho công tác hoàn thiện hồ sơ về sau.

Những lưu ý về trình tự thi công công trình hiện nay

Trong bối cảnh quy định pháp luật ngày càng chặt chẽ, việc thực hiện các dự án khẩn cấp cần lưu ý một số điểm sau để tránh rủi ro hậu kiểm.

• Xác định đúng phạm vi áp dụng tại điểm a khoản 1 Điều 130 Luật Xây dựng 2014 để không vi phạm quy trình.
• Tuyệt đối không tự ý áp dụng trình tự thi công công trình khẩn cấp cho các công trình dân dụng thông thường nhằm trốn tránh thủ tục thẩm định.
• Luôn cập nhật các hướng dẫn mới nhất từ Bộ Xây dựng về quản lý chi phí đầu tư để áp dụng đơn giá phù hợp tại thời điểm thực hiện.

Các câu hỏi thường gặp về trình tự thi công công trình xây dựng

Việc giải đáp các thắc mắc thường gặp sẽ giúp các đơn vị tự tin hơn trong quá trình triển khai thực tế. Các câu hỏi thường gặp bao gồm:

Kết luận về việc áp dụng trình tự thi công công trình

Việc nắm vững trình tự thi công công trình xây dựng khẩn cấp là yêu cầu bắt buộc đối với mọi cán bộ quản lý dự án. Theo quy định mới nhất tại Nghị định 175/2024/NĐ-CP, sự lược bỏ các bước thẩm định và phê duyệt dự án ban đầu chính là đòn bẩy giúp đẩy nhanh tiến độ xử lý sự cố. Tuy nhiên, đi kèm với sự linh hoạt đó là trách nhiệm cao nhất về chất lượng và sự minh bạch trong hồ sơ hoàn công. Thực hiện đúng quy trình không chỉ giúp dự án về đích đúng hạn mà còn bảo vệ chủ đầu tư và các đơn vị liên quan trước các đợt thanh tra, kiểm tra về sau. Mọi thông tin cần hỗ trợ chi tiết về nghiệp vụ, quý đơn vị có thể liên hệ bộ phận chuyên trách để được kiểm toán xây dựng và tư vấn hồ sơ.

Thông tin liên hệ Man – Master Accountant Network

• Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
• Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
• Email: ma*@*****et.vn

Nội dung được kiểm duyệt bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên & CEO Man, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.