Theo nội dung giải đáp trên Cổng thông tin điện tử Bộ Tài chính ngày 12/08/2026 về quy định tiêu chuẩn định mức mua sắm thiết bị cấp xã, việc trang bị các máy móc, thiết bị phục vụ hoạt động chung và gắn với công trình xây dựng thuộc điểm b khoản 1 Điều 5 Quyết định 15/2025/QĐ-TTg được thực hiện theo phân cấp thẩm quyền. Căn cứ Quyết định 15/2025/QĐ-TTg và Quyết định 10/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, việc trang bị được quyết định dựa trên chức năng, nhiệm vụ, nhu cầu thực tế, thiết kế xây dựng và nguồn kinh phí được phép sử dụng.

Thực trạng vướng mắc mua sắm tài sản công tại cấp xã

Trong quá trình thực hiện dự án đầu tư xây dựng, cải tạo trụ sở làm việc hoặc nhà văn hóa, Ủy ban nhân dân cấp xã thường phát sinh nhu cầu trang bị máy móc, thiết bị phục vụ hoạt động chung. Các tài sản này gồm hệ thống truyền thanh cơ sở, điện năng lượng mặt trời, hệ thống camera, điều hòa, thiết bị phòng cháy chữa cháy và màn hình LED.

Nhiều đơn vị lúng túng trong khâu xác định liệu có bắt buộc phải ban hành riêng một văn bản quy định tiêu chuẩn định mức mua sắm thiết bị cấp xã cho từng loại máy móc trước khi phê duyệt dự toán hay không. Việc thiếu thống nhất trong cách hiểu và áp dụng văn bản pháp luật dễ dẫn đến tình trạng chậm tiến độ thực hiện và vướng mắc trong khâu thanh quyết toán ngân sách. Do đó, việc nắm vững quy trình kiểm toán xây dựng cơ bản chuẩn hóa là cần thiết để chủ đầu tư chủ động chuẩn bị hồ sơ pháp lý ngay từ đầu.

Nội dung giải đáp từ Bộ Tài chính về thẩm quyền trang bị thiết bị cấp xã

Tại nội dung trả lời độc giả trên Cổng thông tin điện tử, Bộ Tài chính (Cục Quản lý công sản) đã làm rõ căn cứ pháp lý điều chỉnh việc trang bị máy móc, thiết bị phục vụ hoạt động chung tại cấp cơ sở.

Theo điểm b khoản 1 Điều 5 Quyết định số 15/2025/QĐ-TTg ngày 14/06/2025 của Thủ tướng Chính phủ, danh mục máy móc, thiết bị phục vụ hoạt động chung của cơ quan, tổ chức, đơn vị và máy móc, thiết bị gắn với nhà, vật kiến trúc, công trình xây dựng bao gồm:

• Thang máy, hệ thống phòng cháy và chữa cháy, hệ thống chiếu sáng, hệ thống thông tin.
• Máy điều hòa, camera, âm thanh, thiết bị vệ sinh.
• Bàn, ghế hội trường, phòng họp, máy phát điện, máy bơm nước.
• Tivi, màn hình LED, máy chiếu và các máy móc, thiết bị khác.

Căn cứ quy định tại khoản 3 Điều 5 Quyết định số 15/2025/QĐ-TTg (được sửa đổi, bổ sung tại điểm e khoản 2 Điều 2 Quyết định số 10/2026/QĐ-TTg ngày 09/03/2026 của Thủ tướng Chính phủ), việc trang bị các loại máy móc, thiết bị nêu trên do cơ quan, người có thẩm quyền quy định tại khoản 3 Điều 4 Quyết định số 15/2025/QĐ-TTg (bao gồm cơ quan, người được phân cấp thẩm quyền) quyết định dựa trên các căn cứ:

1. Chức năng, nhiệm vụ và nhu cầu sử dụng của cơ quan, tổ chức, đơn vị.
2. Thiết kế xây dựng trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp.
3. Nguồn kinh phí được phép sử dụng của cơ quan, tổ chức, đơn vị.

Đối với trường hợp thay thế máy móc, thiết bị, việc xác định thực hiện theo chủng loại, số lượng của máy móc, thiết bị được thay thế; mức giá máy móc, thiết bị thay thế được xác định phù hợp với giá mua trên thị trường của chủng loại tương ứng.

Do đó, theo hướng dẫn của Bộ Tài chính, việc Ủy ban nhân dân cấp xã mua sắm máy móc, thiết bị quy định tại điểm b khoản 1 Điều 5 Quyết định số 15/2025/QĐ-TTg (bao gồm cả hệ thống điện năng lượng mặt trời, hệ thống loa truyền thanh gắn với nhà, vật kiến trúc, công trình xây dựng, nếu có) do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định hoặc phân cấp thẩm quyền quyết định dựa trên các căn cứ nêu trên.

Khuyến nghị chuyên môn từ MAN – Master Accountant Network

Từ nội dung giải đáp của Bộ Tài chính và quy định pháp luật hiện hành về quản lý tài sản công, đội ngũ chuyên gia tại MAN – Master Accountant Network đưa ra các lưu ý thực tiễn dành cho bộ phận tài chính – kế toán và ban quản lý dự án:

• Rà soát văn bản phân cấp quản lý: Kế toán và cán bộ quản lý cần tham chiếu chính xác Quyết định phân cấp quản lý, sử dụng tài sản công của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sở tại để xác định đúng phạm vi thẩm quyền được phân cấp đối với việc quyết định trang bị thiết bị.
• Nghiên cứu hồ sơ thiết kế và dự toán: Do số lượng, chủng loại thiết bị gắn liền với công trình được xác định trên cơ sở thiết kế xây dựng trụ sở, các hạng mục thiết bị phụ trợ (như hệ thống âm thanh, camera, điện mặt trời…) nên được rà soát, thể hiện phù hợp trong hồ sơ thiết kế và dự toán theo quy định có liên quan. Chủ đầu tư cũng có thể tham khảo dịch vụ kiểm toán xây dựng cơ bản để độc lập rà soát tính hợp lý của hồ sơ dự toán.
• Xác định giá tài sản thay thế: Khi thực hiện trang bị thay thế máy móc, thiết bị hỏng hóc, đơn vị cần đảm bảo xác định mức giá phù hợp với giá mua trên thị trường của chủng loại máy móc, thiết bị tương ứng; đồng thời lưu trữ đầy đủ các mẫu báo cáo kiểm toán xây dựng liên quan để phục vụ công tác thanh tra, thẩm định sau này.

Kết luận

Nội dung giải đáp của Bộ Tài chính giúp làm rõ thẩm quyền và căn cứ quyết định trang bị tài sản công tại cấp cơ sở theo Quyết định số 15/2025/QĐ-TTg và Quyết định số 10/2026/QĐ-TTg. Các đơn vị cấp xã và cán bộ phụ trách cần bám sát văn bản phân cấp của địa phương và hồ sơ thiết kế được duyệt để triển khai công tác mua sắm, quản lý tài sản đúng quy định pháp luật.

Câu hỏi thường gặp về mua sắm thiết bị cấp xã

1. Ủy ban nhân dân cấp xã có phải ban hành tiêu chuẩn định mức riêng trước khi mua sắm thiết bị phục vụ hoạt động chung không?

Theo nội dung giải đáp của Bộ Tài chính, việc trang bị máy móc, thiết bị thuộc điểm b khoản 1 Điều 5 Quyết định 15/2025/QĐ-TTg được quyết định theo thẩm quyền trên các căn cứ cụ thể (chức năng, nhu cầu, thiết kế xây dựng, nguồn kinh phí), thay vì yêu cầu phải ban hành riêng một văn bản tiêu chuẩn, định mức cho từng thiết bị.

2. Thẩm quyền quyết định việc trang bị máy móc thiết bị gắn liền với công trình cấp xã thuộc về ai?

Thẩm quyền quyết định việc trang bị máy móc, thiết bị thuộc về Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc cơ quan, người được Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phân cấp thẩm quyền theo khoản 3 Điều 4 Quyết định số 15/2025/QĐ-TTg; trong đó các căn cứ quyết định tại khoản 3 Điều 5 đã được sửa đổi, bổ sung tại điểm e khoản 2 Điều 2 Quyết định số 10/2026/QĐ-TTg.