Ngưỡng 80% giá gói thầu tại khoản 11 Điều 140 Nghị định 214/2025/NĐ-CP chỉ áp dụng cho gói thầu xây lắp, EC. Với gói thầu tư vấn, theo hướng dẫn của Bộ Tài chính, chủ đầu tư xử lý tình huống khi giá dự thầu thấp khác thường và ảnh hưởng đến chất lượng gói thầu: yêu cầu nhà thầu làm rõ, hiệu chỉnh sai lệch các hạng mục chào thấp khác thường và có thể nâng bảo đảm thực hiện hợp đồng đến 30%.
Tình huống: gói tư vấn giám sát có giá chào khoảng 55 – 60% dự toán
Ngày 07/10/2026, một độc giả gửi câu hỏi tới Cổng thông tin điện tử Bộ Tài chính về gói thầu tư vấn giám sát có giá dự toán được duyệt 914.690.000 đồng. Ba nhà thầu tham dự với giá chào như sau:
| Nhà thầu | Giá dự thầu (đồng) | Tỷ lệ so với dự toán (tạm tính) |
| Nhà thầu A | 550.000.000 | ≈ 60,1% |
| Nhà thầu B | 500.000.000 | ≈ 54,7% |
| Nhà thầu C | 550.000.000 | ≈ 60,1% |
Tỷ lệ trong bảng do biên tập tính trên giá dự toán nêu trong câu hỏi, chỉ mang tính minh họa. Người hỏi muốn biết trường hợp này có phải yêu cầu nhà thầu làm rõ giá thấp khác thường theo khoản 11 Điều 140 Nghị định 214/2025/NĐ-CP hay không.
Quy định về giá dự thầu thấp khác thường tại khoản 11 Điều 140
Khoản 11 Điều 140 Nghị định 214/2025/NĐ-CP (ban hành ngày 04/8/2025, quy định chi tiết Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu) xác định tình huống phải xử lý dựa trên giá dự thầu sau sửa lỗi, hiệu chỉnh sai lệch, trừ đi giá trị giảm giá (nếu có).

Hai trường hợp phải xử lý
- Mọi gói thầu: giá dự thầu thấp khác thường, ảnh hưởng đến chất lượng gói thầu.
- Gói thầu xây lắp, EC: giá dự thầu thấp hơn 80% giá gói thầu.
Cách chủ đầu tư xử lý
Khi rơi vào một trong hai trường hợp trên, chủ đầu tư xử lý theo hai bước:
- Yêu cầu nhà thầu giải thích, làm rõ tính khả thi của giá dự thầu và các chi phí cấu thành. Nhà thầu phải chứng minh giá dự thầu phù hợp với phạm vi công việc, giải pháp thực hiện, tiến độ và các yêu cầu khác của hồ sơ mời thầu. Nếu giải thích không đủ rõ, không thuyết phục thì không chấp nhận giá dự thầu đó.
- Phòng ngừa rủi ro: chủ đầu tư có thể quy định giá trị bảo đảm thực hiện hợp đồng lớn hơn 10% nhưng không quá 30% giá hợp đồng.
Gói thầu tư vấn xử lý khác gói thầu xây lắp, EC thế nào?
Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở hệ quả khi nhà thầu giải thích không thuyết phục. Bảng dưới đây so sánh hai nhóm gói thầu:
| Tiêu chí | Gói thầu xây lắp, EC | Gói thầu khác (gồm tư vấn) |
| Ngưỡng định lượng | Thấp hơn 80% giá gói thầu | Không quy định ngưỡng; căn cứ giá thấp khác thường, ảnh hưởng chất lượng |
| Yêu cầu làm rõ | Có |
Có |
| Nếu giải thích không thuyết phục | Hồ sơ dự thầu bị loại | Hạng mục chào thấp khác thường được coi là sai lệch thiếu và hiệu chỉnh theo khoản 2 Điều 31 Nghị định 214/2025/NĐ-CP |
| Ảnh hưởng đến giá trúng thầu | – | Hiệu chỉnh chỉ để so sánh, xếp hạng; nếu nhà thầu vẫn xếp thứ nhất, giá đề nghị trúng thầu không bao gồm giá trị hiệu chỉnh |
| Bảo đảm thực hiện hợp đồng | Có thể quy định trên 10% đến 30% | Có thể quy định trên 10% đến 30% |
Như vậy, với gói thầu tư vấn, nhà thầu chào giá thấp không bị loại chỉ vì giá thấp. Thay vào đó, các hạng mục chào thấp bất thường được cộng thêm giá trị hiệu chỉnh khi so sánh, xếp hạng, có thể làm thay đổi thứ tự xếp hạng giữa các nhà thầu.
Bộ Tài chính kết luận gì với gói tư vấn giám sát?
Bộ Tài chính trả lời: trường hợp hồ sơ dự thầu của gói thầu tư vấn có giá dự thầu sau sửa lỗi, hiệu chỉnh sai lệch, trừ đi giá trị giảm giá (nếu có) thấp khác thường, ảnh hưởng đến chất lượng gói thầu thì chủ đầu tư xử lý tình huống theo khoản 11 Điều 140 Nghị định 214/2025/NĐ-CP.
Câu trả lời không xác định cụ thể các mức giá 500 – 550 triệu đồng có bị coi là thấp khác thường hay không. Việc đánh giá giá chào có ảnh hưởng đến chất lượng gói thầu tư vấn giám sát thuộc trách nhiệm của chủ đầu tư và tổ chuyên gia trong quá trình đánh giá hồ sơ dự thầu.
Lưu ý cho chủ đầu tư và tổ chuyên gia
Để xử lý đúng quy định và có hồ sơ khi bị kiểm tra, chủ đầu tư nên lưu ý:
- Xác định giá dự thầu dùng để xét là giá sau sửa lỗi, hiệu chỉnh sai lệch, trừ đi giá trị giảm giá (nếu có), không phải giá chào ban đầu.
- Không áp dụng máy móc ngưỡng 80% cho gói thầu tư vấn; ngưỡng này chỉ dành cho gói thầu xây lắp, EC.
- Yêu cầu làm rõ bằng văn bản, nêu cụ thể hạng mục cần giải thích và lưu đầy đủ văn bản giải trình của nhà thầu.
- Nếu muốn nâng bảo đảm thực hiện hợp đồng lên trên 10% (tối đa 30%), cần quy định rõ trong hồ sơ.
Các bước xử lý tình huống trong đấu thầu cũng là nội dung được xem xét khi giám sát thường xuyên hoạt động đấu thầu hoặc kiểm toán đấu thầu xây dựng. Một số quy định về lựa chọn nhà thầu đã được sửa đổi bởi Nghị định 349/2026/NĐ-CP từ ngày 09/9/2026, chủ đầu tư nên cập nhật trước khi áp dụng.
Chứng chỉ hành nghề: Kiểm toán viên CPA Việt Nam
Kinh nghiệm: Hơn 30 năm trong lĩnh vực Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính

