Nghị quyết 257/2025/QH15 là cơ sở pháp lý quan trọng định hướng đầu tư cho chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi trong giai đoạn 2026 – 2035. Với tổng ngân sách dự kiến 423.000 tỷ đồng cho giai đoạn đầu, nghị quyết đặt mục tiêu thu hẹp chênh lệch vùng miền, nâng cao thu nhập người dân và thúc đẩy phát triển nông thôn bền vững.
Nghị quyết 257/2025/QH15 là gì?
Nghị quyết 257/2025/QH15 là văn bản phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 10 năm (2026 – 2035). Đây là chính sách tích hợp các mục tiêu về nông thôn mới, giảm nghèo và phát triển vùng dân tộc thiểu số vào một khung quản lý duy nhất nhằm tối ưu hóa nguồn lực công.
Quốc hội phê duyệt chương trình mục tiêu quốc gia mới
Nghị quyết được Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ 10 vào ngày 11/12/2025. Văn bản này thiết lập lộ trình chuyển đổi mô hình hỗ trợ từ hình thức cấp phát trực tiếp sang đầu tư tập trung vào hạ tầng sản xuất và sinh kế tự thân cho người dân.
Tên đầy đủ của chương trình được phê duyệt
Tên đầy đủ của chương trình là: Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 – 2035. Việc hợp nhất này giúp giảm chồng chéo đối tượng thụ hưởng và thống nhất đầu mối quản lý vốn.
Căn cứ pháp lý của nghị quyết
Nghị quyết được xây dựng trên hệ thống luật định hiện hành và mới sửa đổi bao gồm:
- Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (đã sửa đổi theo Nghị quyết 203/2025/QH15).
- Luật Tổ chức Quốc hội số 57/2014/QH13 và Luật số 62/2025/QH15.
- Luật Đầu tư công số 58/2024/QH15 và Luật số 90/2025/QH15.
- Luật Ngân sách nhà nước số 89/2025/QH15.
Mục tiêu tổng quát của chương trình giai đoạn 2026 – 2035
Chương trình hướng tới xây dựng hệ thống nông thôn hiện đại, xóa bỏ các vùng hạn chế về phát triển tại khu vực miền núi và biên giới, đảm bảo ổn định đời sống dân cư gắn với an ninh chính trị.
Xây dựng nông thôn mới hiện đại và thích ứng biến đổi khí hậu
Trọng tâm là nâng cấp hạ tầng kết nối vùng, gắn kết nông thôn với các đô thị vệ tinh. Mô hình nông thôn xanh và tuần hoàn sẽ được ưu tiên triển khai để ứng phó với diễn biến thời tiết phức tạp tại Đồng bằng sông Cửu Long và các tỉnh miền núi phía Bắc.
Giảm nghèo đa chiều và thu hẹp khoảng cách phát triển
Thay vì chỉ tập trung vào tiêu chí thu nhập, nghị quyết chuyển dịch sang giải quyết các chỉ số thiếu hụt về y tế, giáo dục và công nghệ thông tin. Mục tiêu là tạo cơ hội tiếp cận dịch vụ công bình đẳng giữa các vùng miền.
Phát triển kinh tế nông thôn theo hướng xanh và tuần hoàn
Nâng cao vị thế sản phẩm địa phương thông qua chuỗi giá trị và định hướng OCOP thế hệ mới. Kinh tế cộng đồng được xác định là hạt nhân để phát triển nông nghiệp sinh thái, hướng tới mục tiêu giảm phát thải và tăng giá trị gia tăng.
Củng cố quốc phòng an ninh tại vùng chiến lược
Việc ổn định định canh định cư và phát triển hạ tầng dân sinh tại khu vực biên giới, hải đảo đóng vai trò duy trì sự hiện diện dân cư bền vững, góp phần giữ vững chủ quyền quốc gia (Nguồn: Điều 1, Nghị quyết 257/2025/QH15).
Các chỉ tiêu nổi bật đến năm 2030 và 2035
Quốc hội đã xác định lộ trình thực hiện Nghị quyết 257/2025/QH15 thông qua các chỉ số định lượng cụ thể. Bảng dưới đây tổng hợp các chỉ tiêu kinh tế – xã hội quan trọng cho hai giai đoạn chiến lược.
| Chỉ tiêu trọng yếu | Mục tiêu đến năm 2030 | Mục tiêu đến năm 2035 |
|---|---|---|
| Thu nhập bình quân nông thôn | Tăng 2,5 – 3 lần (so với 2020) | Tăng ít nhất 1,6 lần (so với 2030) |
| Tỷ lệ hộ nghèo đa chiều | Giảm 1% – 1,5%/năm | Giảm bền vững theo chuẩn mới |
| Xã đạt chuẩn nông thôn mới | Khoảng 65% số xã | Khoảng 85% số xã |
| Xã nông thôn mới hiện đại | Triển khai diện rộng | 30% số xã đạt chuẩn hiện đại |
| Hoàn thành nhiệm vụ NTM | Duy trì các đơn vị hiện có | Thêm ít nhất 10 tỉnh, thành phố |
Các số liệu trên được tính toán dựa trên dự báo tăng trưởng kinh tế, yêu cầu sự phối hợp đồng bộ trong công tác giải ngân vốn giữa các cấp chính quyền.
Ý nghĩa của việc nâng cao thu nhập và giảm nghèo
Chỉ tiêu thu nhập tăng 2,5 – 3 lần vào năm 2030 phản ánh mục tiêu cải thiện thực chất đời sống hộ gia đình. Điều này đòi hỏi các giải pháp hỗ trợ chuyển từ cứu trợ sang đào tạo nhân lực và chuyển giao công nghệ sản xuất.
Tầm nhìn nông thôn mới hiện đại năm 2035
Việc xác định 30% xã đạt chuẩn hiện đại vào năm 2035 cho thấy định hướng đô thị hóa tại chỗ, đưa hạ tầng số và các dịch vụ thông minh trở thành tiêu chuẩn cơ bản tại khu vực nông thôn.
Tổng vốn đầu tư của chương trình là bao nhiêu?
Tổng ngân sách nhà nước dự kiến bố trí cho 5 năm đầu (2026 – 2030) là 423.000 tỷ đồng. Đây là quy mô đầu tư công lớn nhất từ trước đến nay dành cho nhóm các chương trình mục tiêu quốc gia.
Cơ cấu nguồn vốn thực hiện giai đoạn 2026 – 2030
Nguồn lực tài chính thực hiện Nghị quyết 257/2025/QH15 được phân bổ nhằm đa dạng hóa nguồn lực, giảm tải cho ngân sách trung ương:
- Ngân sách trung ương: 100.000 tỷ đồng (Vốn đầu tư công: 70.000 tỷ; Kinh phí thường xuyên: 30.000 tỷ).
- Ngân sách địa phương: Khoảng 300.000 tỷ đồng.
- Vốn tín dụng chính sách: Khoảng 23.000 tỷ đồng.
Phân tích áp lực vốn đối ứng địa phương
Khi nguồn vốn địa phương chiếm tới 70% tổng quy mô, các tỉnh và thành phố phải đối mặt với thách thức lớn về tự chủ tài chính. Điều này đòi hỏi sự chủ động trong việc lồng ghép các dự án phát triển tại chỗ và huy động các nguồn lực hợp pháp từ xã hội.
Ưu tiên phân bổ vốn cho vùng khó khăn
Ngân sách trung ương sẽ tập trung hỗ trợ các địa phương nhận bổ sung cân đối ngân sách từ 70% trở lên. Cơ chế này đảm bảo nguồn lực không bị phân tán, tập trung giải quyết các điểm nghẽn hạ tầng tại các vùng đặc thù.
Điểm mới đột phá trong cơ chế quản lý và phân cấp
Nghị quyết 257/2025/QH15 thiết lập các thay đổi quan trọng trong cơ chế vận hành để tối ưu hóa hiệu quả đầu tư:
Quản lý tích hợp thay vì phân tán
Hợp nhất các mục tiêu cũ giúp giảm bớt đầu mối quản lý, hạn chế các thủ tục hành chính chồng chéo và tiết kiệm chi phí vận hành hệ thống từ cấp trung ương đến cơ sở.
Tăng cường quyền chủ động cho cấp xã
Hội đồng nhân dân cấp tỉnh được phép phân cấp cho cấp xã quyết định danh mục các dự án quy mô nhỏ. Điều này giúp các dự án sát với nhu cầu thực tế của cư dân và tăng tính tự giác trong việc bảo trì công trình sau đầu tư.
Linh hoạt trong giải ngân vốn chuyển tiếp
Cơ chế cho phép kéo dài thời gian giải ngân vốn năm 2025 đến hết 31/12/2026 giúp các đơn vị thi công tránh được áp lực hủy dự toán do các vướng mắc kỹ thuật khách quan, đảm bảo tính liên tục của các dự án trọng điểm.
Đối tượng hưởng lợi và vùng ưu tiên đầu tư
Chương trình thiết lập hệ thống đối tượng thụ hưởng đa tầng nhằm mục tiêu tăng trưởng bao trùm.
Phân nhóm đối tượng thụ hưởng
Chương trình tập trung vào các nhóm có vai trò then chốt trong chuỗi kinh tế nông thôn:
- Nhóm hộ gia đình: Ưu tiên hộ nghèo, hộ cận nghèo và hộ mới thoát nghèo để ngăn ngừa tái nghèo.
- Nhóm tổ chức kinh tế: Hợp tác xã, doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chuỗi giá trị nông nghiệp.
- Nhóm cộng đồng: Cư dân sinh sống tại các xã đặc biệt khó khăn vùng dân tộc thiểu số.
Vùng trọng điểm chiến lược
Biên giới, hải đảo và các khu vực an toàn khu là địa bàn ưu tiên số một. Đầu tư tại các khu vực này nhằm mục tiêu kép: phát triển kinh tế dân sinh và giữ vững ổn định chính trị xã hội tại các địa đầu tổ quốc.
Những vấn đề doanh nghiệp và địa phương cần lưu ý
Việc triển khai các dự án theo Nghị quyết 257/2025/QH15 yêu cầu sự chuẩn xác cao về hồ sơ pháp lý và năng lực quản trị tài chính.
- Đối với doanh nghiệp: Đây là cơ hội mở rộng thị trường vào khu vực nông thôn. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần lưu ý quy trình quyết toán vốn đầu tư công thường rất chặt chẽ. Thực tế triển khai cho thấy, các đơn vị có hệ thống báo cáo minh bạch thường tiếp cận nguồn hỗ trợ thuận lợi hơn. Tại MAN – Master Accountant Network, chúng tôi thường xuyên hỗ trợ các đơn vị rà soát hồ sơ tài chính để đáp ứng các tiêu chuẩn thẩm định của cơ quan nhà nước.
- Đối với địa phương: Cần đặc biệt chú trọng việc cân đối vốn đối ứng để tránh tình trạng nợ đọng xây dựng cơ bản. Việc tham vấn các chuyên gia kinh tế từ mạng lưới như MAN – Master Accountant Network có thể giúp địa phương xây dựng kế hoạch dòng tiền sát với lộ trình giải ngân thực tế của chương trình.
Câu hỏi thường gặp về Nghị quyết 257/2025/QH15
Nghị quyết 257/2025/QH15 có thay thế hoàn toàn các chương trình cũ không?
Nghị quyết này kế thừa và hợp nhất các mục tiêu của các chương trình trước đó vào một khung pháp lý duy nhất nhằm giảm bớt sự chồng chéo về đối tượng và thủ tục hành chính.
Xã nào được ưu tiên nhận vốn từ ngân sách trung ương nhất?
Các xã, thôn đặc biệt khó khăn tại vùng dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới và hải đảo là những đơn vị được áp dụng định mức phân bổ vốn cao nhất.
Nguồn vốn 423.000 tỷ đồng được huy động từ đâu?
Kinh phí được tổng hợp từ ngân sách trung ương (100.000 tỷ), ngân sách địa phương các cấp (khoảng 300.000 tỷ) và các nguồn tín dụng chính sách ưu đãi khác.
Doanh nghiệp có được tham gia vào các dự án của chương trình không?
Có, doanh nghiệp được khuyến khích tham gia thông qua các mô hình liên kết sản xuất, cung ứng dịch vụ kỹ thuật hoặc thực hiện các gói thầu hạ tầng tại địa phương.
Chương trình OCOP có được hưởng lợi từ nghị quyết này không?
Phát triển sản phẩm OCOP gắn với kinh tế tuần hoàn là một bộ phận không thể tách rời trong chiến lược phát triển kinh tế nông thôn của nghị quyết này.
Kết luận
Nghị quyết 257/2025/QH15 tạo dựng nền tảng pháp lý và tài chính vững chắc cho sự phát triển của khu vực nông thôn Việt Nam đến năm 2035. Việc tập trung nguồn lực và phân cấp mạnh mẽ cho cơ sở kỳ vọng sẽ tạo ra những thay đổi thực chất về thu nhập và hạ tầng tại các vùng khó khăn. Để tận dụng tối đa cơ hội từ chính sách này, cả địa phương và doanh nghiệp cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về năng lực thực thi và tuân thủ các quy định tài chính hiện hành.
Thông tin liên hệ MAN – Master Accountant Network
- Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
- Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
- Email: ma*@*****et.vn
Phụ trách sản xuất nội dung bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.
