Quy định về thời điểm lập hóa đơn trong hoạt động xây dựng, lắp đặt luôn là vấn đề trọng tâm trong công tác kế toán thuế. Việc xác định đúng thời điểm thu tiền theo tiến độ hay nghiệm thu công trình quyết định tính tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp. Theo cập nhật mới nhất từ Nghị định 70/2025/NĐ-CP, các đơn vị thi công cần lưu ý những thay đổi quan trọng để tránh sai sót trong quản lý hóa đơn, chứng từ.
Quy định mới về thời điểm lập hóa đơn cung cấp dịch vụ
Căn cứ theo khoản 6 Điều 1 Nghị định 70/2025/NĐ-CP của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 123/2020/NĐ-CP, thời điểm lập hóa đơn đối với cung cấp dịch vụ được xác định cụ thể nhằm minh bạch hóa nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp.
Thời điểm lập hóa đơn là thời điểm hoàn thành việc cung cấp dịch vụ, không phân biệt đã thu được tiền hay chưa thu được tiền. Tuy nhiên, một điểm cốt lõi mà các doanh nghiệp xây dựng thường vướng mắc là trường hợp thu tiền trước hoặc trong khi cung cấp dịch vụ. Theo quy định mới nhất, nếu người cung cấp dịch vụ có thu tiền trước hoặc trong khi cung cấp dịch vụ thì thời điểm lập hóa đơn chính là thời điểm thu tiền.
Quy định này loại bỏ sự nhập nhằng trong việc xác định liệu doanh nghiệp có được đợi đến khi nghiệm thu toàn bộ công trình mới xuất hóa đơn hay không. Việc thu tiền theo tiến độ được hiểu là một phần của quá trình cung cấp dịch vụ và phải thực hiện nghĩa vụ hóa đơn ngay tại thời điểm dòng tiền phát sinh.
So sánh thời điểm lập hóa đơn cũ và mới
Để doanh nghiệp có cái nhìn tổng quan về sự thay đổi giữa quy định cũ tại Nghị định 123/2020/NĐ-CP và quy định sửa đổi tại Nghị định 70/2025/NĐ-CP, bảng dưới đây tóm tắt các điểm khác biệt trọng yếu.
| Trường hợp | Quy định cũ (Nghị định 123) | Quy định mới (Nghị định 70) |
|---|---|---|
| Thu tiền trước/trong khi cung cấp | Lập hóa đơn tại thời điểm thu tiền | Lập hóa đơn tại thời điểm thu tiền (Làm rõ hơn phạm vi áp dụng) |
| Nghiệm thu theo hạng mục/tiến độ | Lập khi nghiệm thu, bàn giao hạng mục | Phải lập ngay khi thu tiền theo tiến độ quy định trong hợp đồng |
| Các dịch vụ đặc thù (Tư vấn, thiết kế) | Tạm ứng/đặt cọc không phải lập hóa đơn | Giữ nguyên danh sách ngoại lệ nhưng siết chặt các hoạt động xây lắp |
| Hoàn thành toàn bộ dịch vụ | Lập hóa đơn khi hoàn thành dịch vụ | Lập hóa đơn khi hoàn thành dịch vụ, không phân biệt thu được tiền chưa |
Các trường hợp ngoại lệ không phải lập hóa đơn khi thu tiền trước
Mặc dù quy tắc chung yêu cầu lập hóa đơn ngay khi thu tiền, Nghị định 70/2025/NĐ-CP cũng quy định rõ các trường hợp đặc thù không áp dụng quy định này. Doanh nghiệp không phải lập hóa đơn đối với khoản thu tiền đặt cọc hoặc tạm ứng để đảm bảo thực hiện hợp đồng đối với các dịch vụ cụ thể sau.
- Dịch vụ kế toán, kiểm toán, tư vấn tài chính và thuế.
- Dịch vụ thẩm định giá.
- Dịch vụ khảo sát, thiết kế kỹ thuật.
- Dịch vụ tư vấn giám sát.
- Dịch vụ lập dự án đầu tư xây dựng.
Cần lưu ý rằng hoạt động xây dựng, lắp đặt trực tiếp không nằm trong danh sách ngoại lệ này. Do đó, các khoản thu theo tiến độ thi công thực tế tại công trường bắt buộc phải được xuất hóa đơn theo đúng quy định pháp luật.
Phân biệt thu tiền theo tiến độ và nghiệm thu công trình
Trong thực tế hoạt động xây dựng, doanh nghiệp cần phân biệt rõ hai khái niệm để áp dụng đúng thời điểm lập hóa đơn nhằm tối ưu hóa công tác kế toán.
- Trường hợp thanh toán theo tiến độ: Nếu hợp đồng quy định chủ đầu tư thanh toán theo từng giai đoạn thi công (thu tiền trước khi nghiệm thu hoàn thành toàn bộ), hóa đơn phải được lập ngay tại ngày doanh nghiệp nhận được tiền.
- Trường hợp nghiệm thu bàn giao: Nếu doanh nghiệp thực hiện nghiệm thu từng hạng mục công trình có biên bản xác nhận khối lượng, hóa đơn được lập tại thời điểm ký biên bản nghiệm thu, bàn giao, không phân biệt đã thu tiền hay chưa.
Việc hiểu sai bản chất quy định này có thể dẫn đến rủi ro bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi lập hóa đơn sai thời điểm theo quy định tại Nghị định 125/2020/NĐ-CP. Điều này không chỉ gây thiệt hại về tài chính mà còn ảnh hưởng đến chỉ số tuân thủ thuế của doanh nghiệp trong các kỳ thanh tra, kiểm tra.
Trách nhiệm của doanh nghiệp xây dựng từ năm 2026
Kể từ ngày Nghị định 70/2025/NĐ-CP có hiệu lực, các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực xây dựng, lắp đặt cần thực hiện các biện pháp sau để đảm bảo an toàn về thuế.
- Rà soát lại toàn bộ các điều khoản thanh toán trong các hợp đồng đang thực hiện và hợp đồng mới ký kết.
- Đối chiếu chặt chẽ giữa thời điểm dòng tiền thực tế đổ về tài khoản và thời điểm phát hành hóa đơn điện tử trên hệ thống.
- Thiết lập quy trình phối hợp nội bộ: Ngay khi bộ phận hiện trường báo cáo khối lượng đủ điều kiện thu tiền hoặc nhận được thông báo chuyển tiền từ chủ đầu tư, kế toán phải lập hóa đơn ngay trong ngày.
- Lưu trữ đầy đủ hồ sơ chứng minh: Biên bản xác nhận khối lượng, chứng từ ngân hàng và hợp đồng để giải trình khi có thanh tra.
Việc tuân thủ đúng quy định tại Nghị định 70/2025/NĐ-CP không chỉ giúp doanh nghiệp xây dựng tránh được các khoản phạt chậm nộp, phạt sai thời điểm mà còn khẳng định uy tín với các đối tác và cơ quan thuế trong bối cảnh quản lý hóa đơn điện tử ngày càng chặt chẽ.
Thông tin liên hệ MAN – Master Accountant Network
- Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
- Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
- Email: ma*@*****et.vn
Các dịch vụ khác
- Kiểm toán: Dịch vụ Kiểm Toán, Dịch vụ Kiểm toán xây dựng, Dịch vụ kiểm toán BCTC
- Kế toán và Thuế: Dịch vụ kế toán thuế, Báo cáo thuế, Tư vấn Chuyển giá. Dịch Vụ Kế Toán Thuế, Dịch vụ báo cáo thuế, Dịch vụ Chuyển Giá, Dịch Vụ Giao Dịch Liên Kết
- Pháp lý: Dịch vụ giấy phép lao động, Dịch vụ chứng nhận đăng ký kinh doanh, Giấy Chứng Nhận Đầu Tư
- Khác: Dịch vụ Chuyển Giá, Dịch Vụ Giao Dịch Liên Kết, Dịch vụ Tư vấn Hoạt động Doanh nghiệp
Phụ trách sản xuất nội dung bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.
Nguồn trích dẫn: Bài viết LuatVietnam.
