Chứng chỉ hành nghề: Kiểm toán viên CPA Việt Nam
Kinh nghiệm: Hơn 30 năm trong lĩnh vực Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính
Trong công tác quản lý vốn đầu tư công tại địa phương, nhiều cơ quan quản lý và đơn vị tư vấn thường thắc mắc về thẩm quyền giao kế hoạch đầu tư công cho DNNN địa phương và việc DNNN có thể làm chủ đầu tư hay không.
Để thực hiện đúng quy định, các cơ quan và đơn vị liên quan cần phân biệt rõ hai vấn đề pháp lý độc lập: việc giao kế hoạch đầu tư công cho DNNN và việc xác định DNNN làm chủ đầu tư dự án. Việc xem xét quy định này căn cứ vào Luật Đầu tư công (được hợp nhất tại Văn bản hợp nhất số 03/VBHN-VPQH ngày 05/02/2026 của Văn phòng Quốc hội) và các hướng dẫn chuyên môn từ Bộ Tài chính.
Doanh nghiệp nhà nước, bao gồm cả DNNN do địa phương quản lý, có thể được giao thực hiện nhiệm vụ, dự án đầu tư công và được giao kế hoạch khi được cơ quan nhà nước có thẩm quyền giao thực hiện nhiệm vụ, dự án bằng văn bản.
DNNN có được giao kế hoạch đầu tư công không
Doanh nghiệp nhà nước, bao gồm DNNN do địa phương quản lý, có thể thuộc đối tượng được giao kế hoạch đầu tư công khi đáp ứng điều kiện theo quy định của pháp luật.
Điều kiện DNNN được giao kế hoạch đầu tư công
Căn cứ quy định tại khoản 4 Điều 4 Luật Đầu tư công (ghi nhận tại Văn bản hợp nhất số 03/VBHN-VPQH ngày 05/02/2026), khái niệm “Bộ, cơ quan trung ương và địa phương” bao gồm cơ quan, tổ chức được Thủ tướng Chính phủ giao kế hoạch đầu tư công. Trong đó, đối tượng được mở rộng bao gồm: “doanh nghiệp nhà nước, cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp khác được cơ quan nhà nước có thẩm quyền giao thực hiện nhiệm vụ, dự án đầu tư công bằng văn bản”.
Việc DNNN được giao kế hoạch đầu tư công không chỉ dựa trên tư cách doanh nghiệp nhà nước mà phải gắn với việc được cơ quan nhà nước có thẩm quyền giao thực hiện nhiệm vụ, dự án đầu tư công bằng văn bản.
Mối quan hệ giữa giao nhiệm vụ và giao kế hoạch đầu tư công
Văn bản giao thực hiện nhiệm vụ, dự án đầu tư công của cơ quan nhà nước có thẩm quyền là căn cứ pháp lý để xem xét bố trí kế hoạch vốn đầu tư công trung hạn hoặc hằng năm cho DNNN.
Thẩm quyền giao kế hoạch đầu tư công cho DNNN địa phương
Việc giao kế hoạch đầu tư công cho DNNN địa phương phải căn cứ thẩm quyền của cơ quan nhà nước có thẩm quyền và văn bản giao thực hiện nhiệm vụ, dự án đầu tư công.
Căn cứ thực hiện giao nhiệm vụ, dự án cho DNNN địa phương
Theo nội dung giải đáp chuyên môn của Bộ Tài chính ngày 07/08/2026, pháp luật về đầu tư công cho phép DNNN do địa phương quản lý được giao thực hiện nhiệm vụ, dự án đầu tư công và giao kế hoạch đầu tư công khi có văn bản giao nhiệm vụ của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Tuy nhiên, thẩm quyền ban hành văn bản giao nhiệm vụ, dự án cho DNNN phụ thuộc vào phân cấp quản lý, loại dự án và quy định pháp luật điều chỉnh ngành, lĩnh vực tương ứng.
Quy định đối với dự án nhóm A, B, C giao cho DNNN
Đối với các dự án nhóm A, nhóm B, nhóm C sử dụng vốn đầu tư công do DNNN quản lý, trình tự và thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư được quy định cụ thể tại pháp luật đầu tư công.
Căn cứ Điều 29 Luật Đầu tư công (theo Văn bản hợp nhất số 03/VBHN-VPQH ngày 05/02/2026): Trên cơ sở văn bản của Thủ tướng Chính phủ về việc giao doanh nghiệp nhà nước là cơ quan chủ quản thực hiện dự án, Hội đồng thành viên, Chủ tịch công ty hoặc Hội đồng quản trị của doanh nghiệp nhà nước sẽ tổ chức lập và thẩm định nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư, quyết định chủ trương đầu tư và thực hiện các trách nhiệm theo luật định đối với dự án nhóm A, B, C được giao.
Văn bản của Thủ tướng Chính phủ là cơ sở để DNNN thực hiện trình tự lập, thẩm định và quyết định chủ trương đầu tư theo Điều 29.
Cơ chế giao kế hoạch đầu tư công qua Quyết định 1160/QĐ-TTg
Cơ chế phân bổ và giao kế hoạch vốn đầu tư công thực tế được cụ thể hóa qua các văn bản điều hành của Thủ tướng Chính phủ.
Nội dung điều hành tại Quyết định 1160/QĐ-TTg
Ngày 29/06/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1160/QĐ-TTg về việc giao kế hoạch đầu tư công trung hạn vốn ngân sách trung ương giai đoạn 2026–2030 của các chương trình mục tiêu quốc gia (đợt 1). Văn bản này căn cứ trên Luật Tổ chức Chính phủ, Luật Đầu tư công (được hợp nhất tại Văn bản hợp nhất 03/VBHN-VPQH) và Nghị quyết của Quốc hội (theo tin đưa trên Báo Chính phủ).
Quyết định 1160/QĐ-TTg là một ví dụ thực tế về việc Thủ tướng Chính phủ giao kế hoạch đầu tư công trung hạn cho các bộ, cơ quan trung ương và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương theo phạm vi được giao tại Quyết định.
DNNN địa phương có được làm chủ đầu tư dự án sử dụng vốn đầu tư công
Việc DNNN địa phương được giao kế hoạch đầu tư công không đồng nghĩa với việc tự động trở thành chủ đầu tư của dự án.
Tách biệt giữa giao kế hoạch và xác định chủ đầu tư
Theo hướng dẫn của Bộ Tài chính, việc giao kế hoạch đầu tư công và việc xác định chủ đầu tư dự án là hai thủ tục pháp lý riêng biệt.
Việc được giao kế hoạch vốn giải quyết khâu bố trí nguồn lực tài chính. Để đóng vai trò chủ đầu tư, DNNN phải được xác định tư cách chủ đầu tư theo đúng quy định của pháp luật điều chỉnh trực tiếp dự án đó.
Xác định chủ đầu tư dự án
Trường hợp dự án có cấu phần xây dựng, việc thẩm định thiết kế xây dựng và xác định chủ đầu tư thực hiện theo quy định của pháp luật về xây dựng; các trường hợp khác thực hiện theo Luật Đầu tư công và pháp luật chuyên ngành có liên quan.
Khi phát sinh vướng mắc về việc xác định chủ đầu tư, cơ quan chuyên môn và doanh nghiệp cần tham vấn hướng dẫn từ cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành để bảo đảm áp dụng đúng quy định áp dụng cho từng loại hình công trình, dự án.
Phân biệt giao kế hoạch, giao nhiệm vụ dự án và xác định chủ đầu tư
Để tránh các nhầm lẫn trong quá trình lập hồ sơ và thực hiện dự án, các đơn vị cần phân biệt rõ ba nội dung pháp lý sau:
| Tiêu chí | Giao kế hoạch đầu tư công | Giao nhiệm vụ, dự án đầu tư công | Xác định chủ đầu tư |
|---|---|---|---|
| Bản chất | Phân giao chỉ tiêu vốn, nguồn lực tài chính trung hạn hoặc hằng năm | Giao tổ chức, đơn vị triển khai thực hiện nhiệm vụ, dự án cụ thể | Xác định chủ thể gánh vác quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm pháp lý của chủ đầu tư |
| Căn cứ pháp lý | Luật Đầu tư công (khoản 4 Điều 4 VBHN 03/VBHN-VPQH); Quyết định giao vốn của cấp có thẩm quyền | Văn bản giao nhiệm vụ của cơ quan có thẩm quyền (hoặc văn bản của Thủ tướng Chính phủ theo Điều 29 VBHN 03/VBHN-VPQH) | Pháp luật về xây dựng (đối với dự án có cấu phần xây dựng), Luật Đầu tư công và pháp luật chuyên ngành |
| Đối tượng liên quan | Cơ quan, đơn vị, DNNN thuộc đối tượng được giao kế hoạch vốn | DNNN hoặc tổ chức được cơ quan có thẩm quyền giao nhiệm vụ | Chủ thể đáp ứng đủ điều kiện năng lực theo pháp luật chuyên ngành |
| Ý nghĩa với DNNN | Là cơ sở để bố trí vốn đầu tư công theo kế hoạch được cấp có thẩm quyền phê duyệt | Là căn cứ để DNNN thuộc trường hợp được giao kế hoạch theo quy định | Không tự động phát sinh chỉ từ việc được giao kế hoạch vốn |
Trong quá trình quản lý dự án, việc thiếu căn cứ pháp lý rõ ràng về giao nhiệm vụ hoặc xác định chủ đầu tư có thể làm phát sinh rủi ro vướng mắc khi thực hiện kiểm toán dự án đầu tư xây dựng, kiểm tra và quyết toán dự án.
Ví dụ áp dụng thực tế đối với DNNN
Xem xét hai tình huống điển hình giúp làm rõ hơn việc áp dụng các quy định pháp lý:
Tình huống 1: DNNN được giao nhiệm vụ bằng văn bản
Giả sử DNNN Y được cơ quan nhà nước có thẩm quyền giao thực hiện một nhiệm vụ, dự án đầu tư công bằng văn bản chính thức.
Trình tự xem xét điều kiện pháp lý bao gồm:
- Rà soát văn bản giao nhiệm vụ: Kiểm tra tính thẩm quyền của văn bản giao nhiệm vụ (ví dụ: văn bản của Thủ tướng Chính phủ theo Điều 29 Luật Đầu tư công đối với dự án nhóm A, B, C hoặc văn bản của cơ quan có thẩm quyền theo phân cấp).
- Xác định điều kiện giao kế hoạch: Khi đã có văn bản giao nhiệm vụ hợp lệ, DNNN Y thuộc trường hợp được giao kế hoạch đầu tư công theo quy định tại khoản 4 Điều 4; việc bố trí kế hoạch vốn tiếp tục thực hiện theo các quy định về lập, phê duyệt và giao kế hoạch đầu tư công.
- Xác định tư cách chủ đầu tư: Đối với dự án có cấu phần xây dựng, tư cách chủ đầu tư của DNNN Y được xác định theo quy định của pháp luật xây dựng.
Tình huống 2: Có tên trong danh mục kế hoạch nhưng chưa có căn cứ chủ đầu tư
Giả sử một danh mục dự án đầu tư công ghi nhận tên DNNN Z tại cột đơn vị thực hiện, nhưng chưa có căn cứ pháp lý xác định DNNN Z là chủ đầu tư theo quy định áp dụng đối với dự án.
Trong trường hợp này, DNNN Z chưa đủ căn cứ để tự nhận là chủ đầu tư dự án và có nguy cơ gặp vướng mắc khi hoàn thiện hồ sơ kiểm toán quyết toán dự án vốn ngân sách. Doanh nghiệp cần chủ động phối hợp với các cơ quan liên quan để hoàn thiện căn cứ pháp lý về nhiệm vụ, dự án và tư cách chủ đầu tư theo quy định áp dụng cho dự án trước khi ký kết hợp đồng hoặc triển khai các bước tiếp theo.
Câu hỏi thường gặp về giao kế hoạch đầu tư công cho DNNN
DNNN địa phương có được giao kế hoạch đầu tư công không?
Có. DNNN do địa phương quản lý có thể thuộc đối tượng được giao kế hoạch đầu tư công khi đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền giao thực hiện nhiệm vụ, dự án đầu tư công bằng văn bản.
DNNN địa phương có được làm chủ đầu tư dự án sử dụng vốn đầu tư công không?
Việc được giao kế hoạch không đồng nghĩa tự động làm chủ đầu tư. Tư cách chủ đầu tư của DNNN thực hiện theo pháp luật về xây dựng (đối với dự án có cấu phần xây dựng), Luật Đầu tư công và pháp luật chuyên ngành có liên quan.
Dự án nhóm A, B, C do DNNN quản lý cần căn cứ quyết định của cơ quan nào?
Theo Điều 29 Luật Đầu tư công (Văn bản hợp nhất 03/VBHN-VPQH), trên cơ sở văn bản của Thủ tướng Chính phủ về việc giao DNNN là cơ quan chủ quản thực hiện dự án, Hội đồng thành viên, Chủ tịch công ty hoặc Hội đồng quản trị của DNNN sẽ tổ chức lập, quyết định chủ trương đầu tư đối với dự án nhóm A, B, C.
