Nghị định số 175/2024/NĐ-CP ban hành ngày 30/12/2024 đã mang đến những thay đổi quan trọng trong quy định về chức danh chỉ huy trưởng công trường. Sự ra đời của văn bản này không chỉ đơn giản hóa các thủ tục hành chính mà còn làm rõ các tiêu chuẩn về năng lực, giúp nhân sự ngành xây dựng xác định lộ trình nghề nghiệp chính xác. Trong bối cảnh quản lý hoạt động xây dựng ngày càng chặt chẽ vào năm 2026, việc nắm vững các điều kiện về văn bằng và kinh nghiệm thực tế là yếu tố then chốt để các cá nhân đủ điều kiện đảm nhận vai trò điều hành tại công trường theo đúng tinh thần của Nghị định số 175/2024/NĐ-CP.

Quy định mới về chức danh chỉ huy trưởng công trường hiện nay

Sự chuyển dịch từ Nghị định 15/2021/NĐ-CP sang Nghị định số 175/2024/NĐ-CP đánh dấu bước ngoặt trong việc phân loại các chức danh hành nghề. Thay vì áp dụng chứng chỉ hành nghề diện rộng, quy định hiện hành tập trung vào việc đánh giá năng lực thực tế và bằng cấp chuyên môn phù hợp với vị trí công việc được nêu trong Nghị định số 175/2024/NĐ-CP.

Các lĩnh vực không yêu cầu cấp chứng chỉ hành nghề

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất tại Phụ lục VI của Nghị định số 175/2024/NĐ-CP là việc xác định các chức danh không còn bắt buộc phải có chứng chỉ hành nghề cá nhân. Cụ thể, các vị trí sau đây sẽ chỉ cần đáp ứng điều kiện về bằng cấp và kinh nghiệm:

• Chỉ huy trưởng công tác thi công xây dựng công trình: Chịu trách nhiệm quản lý, điều hành toàn bộ hoạt động xây lắp tại công trường.
• Chỉ huy trưởng công tác lắp đặt thiết bị công trình: Tập trung vào việc lắp đặt hệ thống cơ điện, công nghệ và các thiết bị gắn liền với công trình.

Việc không yêu cầu chứng chỉ hành nghề theo Nghị định số 175/2024/NĐ-CP giúp giảm bớt gánh nặng về thủ tục nhưng lại đặt ra yêu cầu cao hơn về trách nhiệm tự quản lý và chứng minh năng lực của đơn vị sử dụng lao động.

Danh mục chuyên ngành đào tạo phù hợp theo Phụ lục VI

Để đảm bảo tính chuyên môn hóa, tại mục 7.1 cột số 3 của Phụ lục VI thuộc Nghị định số 175/2024/NĐ-CP đã liệt kê chi tiết các chuyên ngành đào tạo được phép đảm nhận vị trí chỉ huy trưởng. Các nhóm ngành này bao gồm:

• Nhóm kỹ thuật kết cấu: Kết cấu công trình dân dụng và công nghiệp, công trình giao thông, thủy lợi, thủy điện, đê điều.
• Nhóm hạ tầng và quy hoạch: Công trình ngầm và mỏ, công trình cấp thoát nước, kiến trúc.
• Nhóm quản lý: Kinh tế xây dựng và các chuyên ngành kỹ thuật có liên quan trực tiếp đến xây dựng công trình.

Việc quy định rõ danh mục này tại Nghị định số 175/2024/NĐ-CP giúp các cá nhân dễ dàng đối chiếu văn bằng tốt nghiệp với chức danh dự định đảm nhận.

Giải đáp chuyên môn về bằng cấp và lĩnh vực hành nghề

Một trong những thắc mắc phổ biến nhất của các kỹ sư hiện nay là liệu bằng tốt nghiệp chuyên ngành này có được làm chỉ huy trưởng cho loại công trình khác hay không. Dựa trên ý kiến phản hồi về điều kiện làm chỉ huy trưởng công trường từ Cục Kinh tế – Quản lý đầu tư xây dựng thuộc Bộ Xây dựng, vấn đề này đã được làm sáng tỏ dựa trên tinh thần của Nghị định số 175/2024/NĐ-CP.

Tốt nghiệp ngành này có được làm chỉ huy trưởng công trình khác không

Theo hướng dẫn mới nhất, Nghị định số 175/2024/NĐ-CP không quy định cứng nhắc việc tốt nghiệp chuyên ngành giao thông thì chỉ được làm chỉ huy trưởng công trình giao thông, hay tốt nghiệp dân dụng chỉ được làm nhà cao tầng.

Thực tế, nếu cá nhân sở hữu văn bằng thuộc danh mục chuyên ngành kỹ thuật xây dựng nêu tại Phụ lục VI Nghị định số 175/2024/NĐ-CP thì hoàn toàn có thể đứng chức danh chỉ huy trưởng cho các loại công trình khác nhau, miễn là đáp ứng được các điều kiện về năng lực hành nghề và kinh nghiệm thực tế tương ứng với hạng công trình đó. Điều này tạo ra sự linh hoạt trong việc điều phối nhân sự, đồng thời công nhận năng lực điều hành tổng quát của người chỉ huy trưởng.

Quy định về kinh nghiệm nghề nghiệp tại Điều 86

Điều kiện tiên quyết để một cá nhân thực sự đủ năng lực đảm nhận vị trí này không nằm ở tên chuyên ngành trên bằng cấp, mà nằm ở quá trình thực thi công việc thực tế. Theo Điều 86 Nghị định số 175/2024/NĐ-CP, tiêu chuẩn về kinh nghiệm nghề nghiệp được quy định cụ thể:

• Không phân biệt loại công trình xây dựng: Quy định tập trung vào số năm kinh nghiệm và cấp công trình đã tham gia thi công hoặc quản lý thay vì chỉ nhìn vào bằng cấp chuyên môn.
• Tính liên tục và thực tiễn: Cá nhân phải chứng minh được quá trình trực tiếp thi công xây dựng hoặc quản lý thi công xây dựng phù hợp với hạng chức danh đăng ký theo đúng tinh thần Nghị định số 175/2024/NĐ-CP.

Tiêu chuẩn cụ thể để đảm nhận vai trò chỉ huy trưởng công trường

Tùy thuộc vào quy mô và mức độ phức tạp của dự án (phân theo cấp công trình), chỉ huy trưởng phải đáp ứng các tiêu chuẩn về thứ hạng năng lực khác nhau. Dưới đây là bảng tổng hợp các yêu cầu cơ bản giúp cá nhân và doanh nghiệp dễ dàng đối chiếu năng lực theo Nghị định số 175/2024/NĐ-CP.

Lưu ý: Việc xác định cấp công trình để đối chiếu bảng trên phải căn cứ vào thông báo kết quả thẩm định thiết kế hoặc giấy phép xây dựng của dự án đó theo quy định của pháp luật xây dựng hiện hành và hướng dẫn tại Nghị định số 175/2024/NĐ-CP.

Những lưu ý quan trọng khi bổ nhiệm chỉ huy trưởng công trường

Khi thực hiện bổ nhiệm nhân sự vào vị trí chỉ huy trưởng công trường, các doanh nghiệp cần đặc biệt quan tâm đến tính pháp lý của hồ sơ năng lực. Để quá trình này diễn ra mạch lạc và tối ưu được các chi phí liên quan đến tuân thủ Nghị định số 175/2024/NĐ-CP, nhiều đơn vị đã phối hợp cùng các chuyên gia từ MAN – Master Accountant Network để kiện toàn hồ sơ pháp lý doanh nghiệp và quản trị rủi ro nhân sự ngay từ giai đoạn đấu thầu.

Hồ sơ chứng minh năng lực chuyên môn

Nhà thầu phải thiết lập bộ hồ sơ năng lực cá nhân cho vị trí chỉ huy trưởng một cách chuyên nghiệp. Việc chuẩn bị chu đáo hồ sơ này theo các tiêu chuẩn của Nghị định số 175/2024/NĐ-CP giúp nhà thầu dễ dàng vượt qua các kỳ kiểm tra năng lực:

• Bằng cấp gốc hoặc bản sao chứng thực: Phải thuộc các chuyên ngành đào tạo quy định tại Phụ lục VI Nghị định số 175/2024/NĐ-CP.
• Bản kê khai kinh nghiệm thực tế (CV): Liệt kê chi tiết các dự án đã tham gia, vị trí đảm nhận và cấp công trình tương ứng.
• Chứng từ chứng minh tham gia dự án: Biên bản nghiệm thu hoặc quyết định bổ nhiệm có tên cá nhân để làm căn cứ xác thực cho các mốc kinh nghiệm quy định tại Điều 86 Nghị định số 175/2024/NĐ-CP.

Trách nhiệm giám sát của các bên liên quan

Chủ đầu tư có trách nhiệm kiểm tra, giám sát việc bố trí nhân sự của nhà thầu theo đúng cam kết trong hợp đồng và quy định pháp luật. Nếu phát hiện vi phạm về điều kiện năng lực theo Nghị định số 175/2024/NĐ-CP, chủ đầu tư có quyền đình chỉ và yêu cầu thay thế nhân sự ngay lập tức.

Trong các vấn đề phức tạp về thủ tục hành chính hoặc quản lý hồ sơ nhân sự xây dựng, sự đồng hành của MAN – Master Accountant Network đóng vai trò như một bộ lọc an toàn, giúp doanh nghiệp tháo gỡ các nút thắt về tuân thủ Nghị định số 175/2024/NĐ-CP, đảm bảo dự án vận hành trơn tru mà không lo ngại về các sai sót pháp lý đáng tiếc.

Kết luận về việc thực thi Nghị định số 175/2024/NĐ-CP

Nghị định số 175/2024/NĐ-CP đã tạo ra một hành lang pháp lý thông thoáng nhưng cũng đầy tính kỷ luật cho chức danh chỉ huy trưởng công trường. Điểm cốt lõi giúp các kỹ sư bớt lo lắng chính là sự linh hoạt giữa chuyên ngành đào tạo và lĩnh vực thi công, miễn là đáp ứng đủ các tiêu chuẩn về số năm và cấp công trình tại Điều 86. Đối với các doanh nghiệp, việc nắm vững các quy định tại Nghị định số 175/2024/NĐ-CP là bước chuẩn bị không thể thiếu để đảm bảo hoạt động xây dựng luôn diễn ra an toàn, hiệu quả và đúng quy định pháp luật.