Thông tư 102/2026/TT-BCA quy định chi tiết về quản lý hoạt động đầu tư, mua sắm tài sản công trong lực lượng Công an nhân dân. Có hiệu lực thi hành từ ngày 01/07/2026, văn bản pháp lý này giữ vai trò định hình lại quy trình phê duyệt ngân sách, phân định rõ thẩm quyền quản lý tài chính và trang bị phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ tại các đơn vị trực thuộc. Quy định mới hướng đến mục tiêu minh bạch hóa hoạt động quản lý ngân sách nhà nước, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực công phục vụ công tác chiến đấu và xây dựng lực lượng.
Tổng quan Thông tư 102/2026/TT-BCA
Thời điểm ban hành và hiệu lực
Thông tư được Bộ Công an ban hành nhằm quy định về hoạt động đầu tư, mua sắm trong Công an nhân dân trên cơ sở các quy định của Luật Đầu tư công, Luật Đấu thầu và pháp luật liên quan. Mốc hiệu lực từ ngày 01/07/2026 yêu cầu các đơn vị thụ hưởng ngân sách trong toàn lực lượng chủ động rà soát, chuyển đổi quy trình lập và trình phê duyệt hồ sơ theo đúng biểu mẫu mới.
Phạm vi điều chỉnh
Quy định này bao quát các hoạt động lập kế hoạch, thẩm định, phê duyệt, tổ chức lựa chọn nhà thầu, nghiệm thu, kiểm soát, cấp phát và thanh toán đối với các gói thầu mua sắm trang thiết bị chuyên dụng, phương tiện giao thông, vũ khí, công cụ hỗ trợ. Các nội dung về dịch vụ phi tư vấn và hoạt động thuê tài sản bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước cũng thuộc phạm vi điều chỉnh trực tiếp.
Tuy nhiên, cần lưu ý một điểm loại trừ quan trọng: Thông tư không điều chỉnh đối với các dự án đầu tư xây dựng công trình. Các dự án xây dựng này vẫn được thực hiện theo quy định pháp luật về xây dựng, đòi hỏi đơn vị phải nắm rõ dự toán xây dựng là gì và thực hiện đúng quy trình quyết toán vốn đầu tư xây dựng theo các văn bản hướng dẫn riêng biệt khác của Bộ Công an.
Đối tượng áp dụng
Văn bản hướng tới đối tượng áp dụng là các cơ quan Bộ, Công an các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, các đơn vị sự nghiệp công lập và các cơ sở sản xuất trong Công an nhân dân. Bên cạnh đó, các tổ chức, cá nhân liên quan trực tiếp đến việc quản lý, sử dụng vốn ngân sách nhà nước cho mục đích đầu tư, mua sắm thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công an cũng chịu sự ràng buộc pháp lý của văn bản này.
Bảng tổng hợp dưới đây hệ thống hóa các thông tin pháp lý nền tảng để phục vụ công tác đối chiếu nhanh.
| Tiêu chí | Nội dung quy định chi tiết |
|---|---|
| Cơ quan ban hành | Bộ Công an |
| Ngày có hiệu lực | 01/07/2026 |
| Phạm vi áp dụng chủ yếu | Mua sắm theo dự án đầu tư và dự toán chi thường xuyên trong CAND (trừ đầu tư xây dựng công trình) |
| Đối tượng chịu tác động chính | Cơ quan Bộ, Công an cấp tỉnh, đơn vị sự nghiệp, cơ sở sản xuất và tổ chức liên quan |
Thông tin pháp lý chung này đặt cơ sở để các đơn vị triển khai chi tiết các nguyên tắc quản lý nghiệp vụ tài chính dưới đây.
Những nội dung chính của Thông tư 102/2026/TT-BCA
Nguyên tắc đầu tư và mua sắm
Hoạt động trang bị cơ sở vật chất và phương tiện kỹ thuật phải đảm bảo nguyên tắc tiết kiệm, hiệu quả, đúng mục đích và nằm trong tiêu chuẩn định mức quy định. Quá trình triển khai yêu cầu bảo mật thông tin theo danh mục bí mật nhà nước đối với trang thiết bị đặc chủng, đồng thời vẫn bảo đảm tính cạnh tranh, công bằng và minh bạch đối với các gói thầu mua sắm thông thường.
Nguồn vốn thực hiện mua sắm
Kinh phí thực hiện được bảo đảm từ nguồn ngân sách nhà nước cấp cho Bộ Công an, bao gồm cả vốn đầu tư công và vốn sự nghiệp. Các đơn vị cũng được sử dụng nguồn thu hợp pháp được để lại theo chế độ tài chính, nguồn quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp và các nguồn tài trợ hợp pháp khác để thực hiện mua sắm sau khi được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Các hoạt động đầu tư và mua sắm được điều chỉnh
Quy chế mới phân định rõ các nhóm hoạt động nghiệp vụ để tránh chồng chéo khi lập kế hoạch tài chính. Cụ thể gồm: mua sắm máy móc thiết bị văn phòng thông dụng; trang bị phương tiện tuần tra, kiểm soát; mua sắm trang thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ đặc thù; cải tạo, nâng cấp cơ sở làm việc hiện có của đơn vị. Việc phân loại chuẩn xác tính chất danh mục giúp áp dụng đúng quy trình thủ tục tương ứng.
Quy trình đầu tư và mua sắm theo Thông tư 102/2026/TT-BCA
Để hỗ trợ người làm công tác tài chính dễ dàng phân biệt, bảng so sánh dưới đây làm rõ các đặc trưng cơ bản giữa hai phương thức mua sắm theo quy trình của dự án đầu tư và dự toán chi thường xuyên.
| Tiêu chí so sánh | Mua sắm theo dự án đầu tư | Mua sắm theo dự toán chi thường xuyên |
|---|---|---|
| Mục đích thực hiện | Dự án có tính chất trung và dài hạn, trang bị quy mô lớn | Duy trì hoạt động thường xuyên, trang bị hàng năm của đơn vị |
| Nguồn vốn sử dụng | Vốn đầu tư công, nguồn vốn đầu tư phát triển khác | Nguồn vốn sự nghiệp, kinh phí chi thường xuyên ngân sách |
| Căn cứ lập kế hoạch | Chủ trương đầu tư được cấp có thẩm quyền phê duyệt | Dự toán chi ngân sách nhà nước được giao hàng năm |
| Phương thức kiểm soát | Kiểm soát chặt qua các bước phê duyệt dự án, thiết kế kỹ thuật | Thẩm định theo định mức trang bị tiêu chuẩn của ngành |
| Thủ tục quyết toán | Thực hiện kiểm soát, cấp phát, thanh toán theo tiến độ dự án | Thanh toán và cấp phát dứt điểm theo hợp đồng mua sắm |
Sự phân định rạch ròi giữa hai phương thức này giúp hạn chế tình trạng áp dụng sai quy định pháp luật về quản lý vốn đầu tư công và vốn chi thường xuyên trong thực tiễn triển khai.
Thẩm quyền quyết định đầu tư và mua sắm
Thẩm quyền của Bộ trưởng Bộ Công an
Bộ trưởng giữ thẩm quyền cao nhất trong việc quyết định chủ trương đầu tư các dự án nhóm A, nhóm B, các gói mua sắm trang thiết bị đặc chủng quy mô toàn ngành hoặc chương trình mục tiêu do Chính phủ giao.
Thẩm quyền của thủ trưởng đơn vị mua sắm
Thủ trưởng các cục nghiệp vụ, Giám đốc Công an tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương được quyền quyết định đầu tư các dự án nhóm C, phê duyệt các gói mua sắm từ nguồn dự toán chi thường xuyên trong hạn mức ngân sách được giao, chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của hồ sơ.
Quy định về phân cấp và ủy quyền
Nhằm đẩy nhanh tiến độ giải ngân, cơ chế ủy quyền cho phép cấp dưới quyết định một số bước trung gian như điều chỉnh chi tiết danh mục mua sắm hoặc dự toán nội bộ với điều kiện không vượt quá tổng hạn mức kinh phí ban đầu được giao.
Bảng phân cấp thẩm quyền dưới đây so sánh chi tiết giới hạn phê duyệt giữa các cấp quản lý.
| Cấp thẩm quyền | Phạm vi quyết định dự án đầu tư | Thẩm quyền phê duyệt dự toán mua sắm thường xuyên |
|---|---|---|
| Bộ trưởng Bộ Công an | Quyết định dự án nhóm A, nhóm B | Phê duyệt danh mục mua sắm chuyên ngành quy mô toàn lực lượng |
| Cục trưởng Cục Kế hoạch và Tài chính | Thẩm định kỹ thuật, phê duyệt các dự án theo ủy quyền | Duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu thuộc thẩm quyền quản lý trực tiếp |
| Giám đốc Công an cấp tỉnh | Quyết định dự án nhóm C, cải tạo cơ sở | Phê duyệt mua sắm từ nguồn kinh phí tự chủ được giao hàng năm |
Cơ chế phân cấp này làm rõ ranh giới trách nhiệm, tăng tính chủ động cho địa phương và hạn chế các bước trình duyệt trung gian không cần thiết.
Quy định về mua sắm tập trung và mua sắm chuyên ngành
Mua sắm tập trung
Hoạt động mua sắm tập trung bắt buộc áp dụng đối với danh mục hàng hóa, thiết bị văn phòng thông dụng có nhu cầu sử dụng lớn và đồng bộ tại nhiều đơn vị trực thuộc. Phương thức này giúp tối ưu hóa đơn giá nhờ lợi thế mua sắm số lượng lớn, giảm bớt đầu mối tổ chức đấu thầu và thống nhất tiêu chuẩn kỹ thuật trong lực lượng.
Mua thuốc, hóa chất, vật tư và thiết bị y tế
Đối với hệ thống bệnh viện, bệnh xá trong Công an nhân dân, việc mua sắm thuốc, hóa chất và thiết bị y tế phải tuân thủ Luật Dược, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, đồng thời đáp ứng các tiêu chuẩn nghiệp vụ y tế riêng biệt nhằm bảo đảm phục vụ kịp thời công tác chiến đấu và chăm sóc sức khỏe cán bộ chiến sĩ.
Căn cứ pháp lý của Thông tư 102/2026/TT-BCA
Các luật và nghị định liên quan
Thông tư được xây dựng dựa trên nền tảng pháp lý của Luật Đầu tư công, Luật Đấu thầu, Luật Ngân sách nhà nước, Luật Quản lý, sử dụng tài sản công và các văn bản hướng dẫn thi hành. Sự phối hợp của các bộ luật này đảm bảo tính thống nhất trong hệ thống pháp luật quốc gia.
Mối liên hệ giữa Thông tư 102/2026/TT-BCA với quy định về đầu tư, đấu thầu và quản lý tài sản công
Thông tư đóng vai trò cụ thể hóa các điều khoản chung của luật vào thực tiễn của lực lượng vũ trang, giải quyết mối quan hệ giữa yêu cầu bảo mật thông tin an ninh quốc gia và nguyên tắc cạnh tranh rộng rãi trong đấu thầu.
Mối liên hệ này được thể hiện qua bảng đối chiếu các căn cứ pháp lý cốt lõi dưới đây.
| Luật gốc | Nội dung tương thích được quy định cụ thể |
|---|---|
| Luật Đấu thầu | Các trường hợp chỉ định thầu đặc thù để bảo vệ bí mật nhà nước |
| Luật Đầu tư công | Phân cấp thẩm quyền quyết định và thẩm định nguồn vốn chuyên ngành |
| Luật Quản lý, sử dụng tài sản công | Xác định tiêu chuẩn, định mức trang bị và quy trình thanh lý tài sản |
Việc tuân thủ hệ thống pháp luật gốc giúp ngăn ngừa các sai phạm có tính hệ thống khi tiến hành thanh tra, kiểm tra chuyên ngành.
Góc nhìn kiểm toán đối với Thông tư 102/2026/TT-BCA
Những nội dung cần kiểm tra khi kiểm toán hoạt động đầu tư và mua sắm
Khi tiến hành kiểm toán các gói thầu áp dụng văn bản này, kiểm toán viên cần tập trung kiểm tra tính hợp pháp của quyết định phê duyệt chủ trương, sự tuân thủ định mức trang bị tài sản công, căn cứ xác định giá gói thầu và quy trình đánh giá hồ sơ của tổ chuyên gia. Trong thực tiễn kiểm toán, đối với các đơn vị có lồng ghép hạng mục mua sắm thiết bị nghiệp vụ chuyên dùng đi kèm công tác xây dựng cải tạo phòng máy, kiểm toán viên cũng thường mở rộng đối chiếu hồ sơ kiểm toán vốn đầu tư xây dựng và kiểm toán dự toán công trình nhằm phát hiện các sai lệch phát sinh về định mức lắp đặt hoặc đơn giá thiết bị nhập khẩu.
Các rủi ro thường gặp trong quá trình đầu tư và mua sắm
Trong thực tiễn kiểm toán và rà soát hồ sơ mua sắm tài sản công, các đơn vị thường dễ mắc phải một số rủi ro pháp lý phổ biến:
- Chia nhỏ gói thầu: Tách nhỏ danh mục mua sắm để áp dụng hình thức chỉ định thầu không đúng quy định.
- Xác định sai giá gói thầu: Sử dụng chứng thư thẩm định giá hết hiệu lực hoặc không khảo sát giá thị trường, dẫn đến dự toán mua sắm vượt khung thực tế.
- Chậm tiến độ cấp phát và thanh toán: Hồ sơ kiểm soát, cấp phát và thanh toán bị kéo dài do thiếu chứng từ đầu vào hoặc không đúng biểu mẫu quy định.
Lưu ý khi áp dụng Thông tư trong thực tiễn
Để giảm thiểu các sai sót pháp lý có thể dẫn đến việc xuất toán kinh phí, các chủ đầu tư cần thiết lập hệ thống kiểm soát nội bộ chặt chẽ cho từng giai đoạn của quy trình mua sắm. Đồng thời, đối với các chương trình mua sắm quy mô lớn từ nguồn vốn ngân sách phát triển, đơn vị thụ hưởng nên chủ động phối hợp với các tổ chức tư vấn độc lập để thực hiện kiểm toán báo cáo quyết toán vốn đầu tư công trước khi lập báo cáo quyết toán năm. Việc tham vấn ý kiến chuyên môn từ những đơn vị kiểm toán chuyên nghiệp trước khi duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu là giải pháp hiệu quả giúp bảo vệ tính an toàn pháp lý cho người quyết định đầu tư.
Kết luận
Thông tư 102/2026/TT-BCA là cơ sở pháp lý giúp chuẩn hóa công tác đầu tư và mua sắm tài sản công trong lực lượng Công an nhân dân. Việc áp dụng đúng quy trình phân cấp thẩm quyền và kiểm soát chặt chẽ từ lập kế hoạch đến cấp phát, thanh toán sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách nhà nước, đồng thời chủ động bảo đảm trang bị kỹ thuật phục vụ kịp thời công tác chiến đấu và xây dựng lực lượng.
Thông tin liên hệ
- Địa chỉ: Số 19A, Đường 43, Phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
- Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
- Email: ma*@*****et.vn
- Google Business Profile: Xem Google Business Profile của MAN – Master Accountant Network
- LinkedIn Founder: Xem hồ sơ LinkedIn của chuyên gia Lê Hoàng Tuyên
Chuyên gia phụ trách nội dung
Nội dung được biên soạn, rà soát và kiểm duyệt chuyên môn bởi Ông Lê Hoàng Tuyên – Nhà sáng lập (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực kế toán, kiểm toán, thuế và tư vấn tài chính doanh nghiệp.
MAN – Master Accountant Network cam kết cung cấp thông tin chính xác, khách quan và được cập nhật theo quy định pháp luật hiện hành. Mọi nội dung chuyên môn đều được xây dựng trên cơ sở kinh nghiệm thực tiễn, tuân thủ chuẩn mực nghề nghiệp và hướng đến việc mang lại giá trị tham khảo đáng tin cậy cho doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân.
Câu hỏi thường gặp về Thông tư 102/2026/TT-BCA
Thông tư 102/2026/TT-BCA có hiệu lực từ khi nào?
Thông tư chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/07/2026. Các gói thầu đã phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu trước ngày này tiếp tục thực hiện theo quy định cũ cho đến khi hoàn thành quyết toán.
Đối tượng nào phải áp dụng Thông tư 102/2026/TT-BCA?
Văn bản áp dụng cho các cơ quan Bộ, Công an các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, các đơn vị sự nghiệp công lập, cơ sở sản xuất trong Công an nhân dân và các tổ chức, cá nhân liên quan trực tiếp đến việc sử dụng ngân sách nhà nước để mua sắm, đầu tư trong lực lượng.
Thông tư 102/2026/TT-BCA có điều chỉnh dự án đầu tư xây dựng công trình không?
Không. Thông tư 102/2026/TT-BCA không điều chỉnh đối với các dự án đầu tư xây dựng công trình. Công tác đầu tư xây dựng trong lực lượng vẫn thực hiện theo pháp luật về xây dựng và các hướng dẫn chuyên ngành liên quan của Bộ Công an.
