Nghị định số 349/2026/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 09/09/2026, có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký. Văn bản sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 214/2025/NĐ-CP ngày 04/08/2025 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu; đồng thời sửa đổi, bổ sung một số quy định liên quan tại Nghị định 32/2019/NĐ-CP (về giao nhiệm vụ, đặt hàng cung cấp sản phẩm, dịch vụ công) và Nghị định 111/2025/NĐ-CP. Các nội dung thay đổi đáng chú ý gồm: thu thập báo giá, lập giá gói thầu, chỉ định thầu, quản lý nhà thầu phụ, thực hiện hợp đồng và giải quyết kiến nghị — tác động trực tiếp đến chủ đầu tư, bên mời thầu và nhà thầu.

Lưu ý: Đây là bài viết tổng hợp đầy đủ nhất về Nghị định 349/2026/NĐ-CP trên website MAN, gộp toàn bộ nội dung từ các bài viết trước đó để tránh trùng lặp và cung cấp thông tin toàn diện nhất cho bạn đọc.

Thay đổi về thu thập báo giá để lập giá gói thầu

Theo điểm d khoản 2 Điều 18 được sửa đổi, chủ đầu tư phải đăng tải yêu cầu báo giá trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia để các đơn vị quan tâm gửi báo giá, với thời gian đăng tối thiểu 03 ngày làm việc.

• Trường hợp thu thập được từ 02 báo giá trở lên, giá gói thầu có thể được xác định trên cơ sở giá trung bình của các báo giá
• Chủ đầu tư có quyền loại trừ báo giá hoặc hạng mục trong báo giá có mức giá cao hơn hoặc thấp hơn 30% so với giá trung bình, để tính toán lại giá trung bình chính xác hơn, nếu có cơ sở cho rằng báo giá không phù hợp với mặt bằng thị trường
• Việc lựa chọn và sử dụng báo giá phải có căn cứ, tài liệu chứng minh và phù hợp với tính chất của gói thầu
• Hồ sơ cần lưu lại yêu cầu báo giá, báo giá nhận được và cơ sở xác định giá gói thầu để phục vụ kiểm tra, thanh tra hoặc kiểm toán

Không nên chỉ lựa chọn báo giá thấp nhất mà không đánh giá tính phù hợp của hàng hóa, dịch vụ, điều kiện cung cấp, thời điểm báo giá và các yếu tố cấu thành giá.

Quy định riêng về thu thập báo giá trong lĩnh vực y tế

Đối với các gói thầu thuộc lĩnh vực y tế, thời gian đăng yêu cầu báo giá tối thiểu được quy định là 10 ngày. Trường hợp thu thập được từ 02 báo giá trở lên, chủ đầu tư có thể lựa chọn báo giá cao nhất nhưng phải bảo đảm phù hợp với khả năng tài chính và yêu cầu chuyên môn. Khi thực hiện, chủ đầu tư nên kiểm tra: thông số kỹ thuật và tiêu chuẩn chất lượng; điều kiện bảo hành, bảo trì và khả năng cung ứng; tính tương thích với hệ thống thiết bị đang sử dụng; và căn cứ giải trình cho việc lựa chọn báo giá.

Điều chỉnh hạn mức chỉ định thầu

Khoản 5 Điều 78 quy định lại các hạn mức giá gói thầu áp dụng hình thức chỉ định thầu, tăng đáng kể so với quy định trước đây:

Nghị định cũng bổ sung trường hợp được áp dụng chỉ định thầu khi đã tổ chức mời thầu, mời quan tâm hoặc sơ tuyển nhưng không có nhà thầu tham dự, không có nhà đầu tư đáp ứng yêu cầu, hoặc tất cả nhà thầu, nhà đầu tư tham dự đều không đáp ứng yêu cầu theo quy định.

Không phải mọi gói thầu nằm trong hạn mức đều mặc nhiên được chỉ định thầu. Chủ đầu tư vẫn phải xác định đúng căn cứ áp dụng, lập hồ sơ và thực hiện trình tự, thủ tục theo quy định. Xem thêm bài viết chuyên sâu: Thời hạn tổ chức lựa chọn nhà thầu chỉ định thầu rút gọn 2026.

Giá đề nghị trúng thầu không được vượt giá gói thầu

Theo điểm c khoản 3 Điều 79, trong quy trình chỉ định thầu thông thường, nhà thầu chỉ được đề nghị trúng thầu khi có hồ sơ đề xuất hợp lệ, đáp ứng yêu cầu về năng lực, kỹ thuật và có giá đề nghị trúng thầu không vượt giá gói thầu đã được phê duyệt. Đây là ràng buộc quan trọng chủ đầu tư cần đối chiếu khi thẩm định kết quả chỉ định thầu.

Quy định về nhà thầu phụ

Quản lý tỷ lệ sử dụng nhà thầu phụ

Theo khoản 2 Điều 141, nhà thầu chỉ được sử dụng nhà thầu phụ trong giới hạn tỷ lệ phần trăm về giá trị tối đa do chủ đầu tư quy định cụ thể trong hồ sơ mời thầu hoặc hồ sơ yêu cầu. Trong quá trình thương thảo, các bên có thể điều chỉnh tên nhà thầu phụ hoặc tăng, giảm phần công việc, nhưng không được vượt tỷ lệ tối đa đã xác định.

Phân biệt nhà thầu phụ với nhà cung cấp vật tư, thiết bị

Theo nội dung được sửa đổi, nhà cung cấp chỉ thực hiện hoạt động cung cấp thông thường (vật tư, máy móc, thiết bị) thì:

• Không được tính vào giá trị phần công việc của nhà thầu phụ
• Không mặc nhiên bị xem là nhà thầu phụ
• Không mặc nhiên bị coi là chuyển nhượng thầu

Tuy nhiên, nếu nhà cung cấp thực tế đảm nhận một phần công việc thi công, lắp đặt hoặc dịch vụ thuộc phạm vi gói thầu thì cần đánh giá theo bản chất công việc, không chỉ dựa trên tên gọi hợp đồng.

Giới hạn giá trị hàng hóa cần thay thế, bổ sung

Khoản 33a Điều 140 quy định trường hợp có thể xem xét hàng hóa bổ sung hoặc thay thế với tổng giá trị không vượt quá 1% giá gói thầu, khi chỉ có một nhà thầu tham dự, nhà thầu đáp ứng cơ bản yêu cầu nhưng một số vật tư, thiết bị thông thường không đáp ứng đầy đủ yêu cầu kỹ thuật. Trước khi đề xuất điều chỉnh, cần đánh giá: tính cần thiết của việc bổ sung hoặc thay thế; mức độ đáp ứng yêu cầu kỹ thuật; giá trị phần hàng hóa thay thế hoặc bổ sung; tác động đến chất lượng, tiến độ và hiệu quả sử dụng; và sự phù hợp với hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu và hợp đồng. Việc điều chỉnh phải được lập hồ sơ, có giải trình và được phê duyệt theo đúng thẩm quyền.

Khôi phục hiệu lực hồ sơ dự thầu và bảo đảm dự thầu

Trong trường hợp quá trình đánh giá hồ sơ dự thầu kéo dài, nhà thầu có thể được đề nghị gia hạn hoặc khôi phục hiệu lực hồ sơ dự thầu và bảo đảm dự thầu theo yêu cầu của bên mời thầu. Nếu nhà thầu từ chối gia hạn hoặc khôi phục hiệu lực thì hồ sơ dự thầu không tiếp tục được xem xét; nhà thầu không bị xử lý chỉ vì từ chối gia hạn trong trường hợp thuộc quy định. Bên mời thầu cần ghi nhận đầy đủ quá trình trao đổi và quyết định xử lý.

Nghĩa vụ cần lưu ý khi thực hiện hợp đồng

Cập nhật tiến độ thực hiện hợp đồng

Theo khoản 2 Điều 35 được sửa đổi, chủ đầu tư có trách nhiệm cập nhật tiến độ thực tế thực hiện hợp đồng khi hoàn thành các mốc quy định trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Đồng thời, chủ đầu tư phải cập nhật thông tin thay đổi về nhà thầu phụ.

Xử lý khi nhân sự nhà thầu bị kết án về vi phạm đấu thầu

Theo nội dung sửa đổi tại Điều 140, trường hợp nhân sự của nhà thầu bị Tòa án kết án về hành vi vi phạm quy định đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng nhằm giúp nhà thầu trúng thầu, chủ đầu tư phải: chấm dứt hợp đồng; tịch thu giá trị bảo đảm thực hiện hợp đồng; xác định nhà thầu không hoàn thành hợp đồng; đăng tải nhà thầu vi phạm lên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia; và thực hiện các biện pháp xử lý tiếp theo theo quy định pháp luật. Nhà thầu cần rà soát vai trò, trách nhiệm và hồ sơ của nhân sự chủ chốt, đặc biệt là những người tham gia lập hồ sơ dự thầu, thương thảo và tổ chức thực hiện hợp đồng.

Công khai kết quả thực hiện hợp đồng đặt hàng

Khoản 6 Điều 109 quy định tổ chức đặt hàng phải công khai thông tin về kết quả thực hiện hợp đồng, tiến độ, chất lượng hàng hóa và các vi phạm (nếu có) trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia trong thời hạn không quá 30 ngày kể từ khi kết thúc thời gian thực hiện hợp đồng.

Thay đổi về giải quyết kiến nghị trong đấu thầu

Theo khoản 1 Điều 138 được sửa đổi, chủ đầu tư hoặc người có thẩm quyền có trách nhiệm ra văn bản giải quyết đơn kiến nghị và đăng tải công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận được đơn. Đối với vụ việc kiến nghị có tính chất phức tạp, thời gian giải quyết có thể được kéo dài tối đa thêm 10 ngày theo quy định. Trong quá trình xử lý, cơ quan hoặc người có thẩm quyền cần xác định rõ nội dung kiến nghị, thu thập hồ sơ, đánh giá ý kiến các bên và thông báo kết quả theo đúng trình tự.

Quy định về nhiệm vụ cấp bách và đặt hàng

Nghị định 349/2026/NĐ-CP sửa đổi một số quy định liên quan đến nhiệm vụ cấp bách và đặt hàng tại Nghị định 32/2019/NĐ-CP. Trong thời gian chờ cơ quan có thẩm quyền ban hành đơn giá đặt hàng cấp bách, cơ quan, đơn vị chỉ được ký hợp đồng tối đa bằng 90% giá trị đặt hàng theo giá thực hiện năm gần nhất hoặc 90% dự toán được giao.

Những việc chủ đầu tư và nhà thầu cần thực hiện

Đối với chủ đầu tư và bên mời thầu

• Cập nhật mẫu hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu và biểu mẫu liên quan
• Rà soát quy trình thu thập, đăng tải, lưu trữ và đánh giá báo giá
• Đối chiếu hạn mức chỉ định thầu với loại gói thầu, giá gói thầu và điều kiện áp dụng cụ thể
• Kiểm soát giá đề nghị trúng thầu, bảo đảm không vượt giá gói thầu được phê duyệt
• Làm rõ tỷ lệ, phạm vi công việc của nhà thầu phụ; phân biệt nhà thầu phụ với nhà cung cấp vật tư, thiết bị
• Lập hồ sơ giải trình khi thay thế hoặc bổ sung hàng hóa
• Kiểm soát thời hạn hiệu lực của hồ sơ dự thầu và bảo đảm dự thầu
• Phân công bộ phận phụ trách cập nhật tiến độ hợp đồng, thông tin nhà thầu phụ và các nội dung phải công khai
• Theo dõi thời hạn giải quyết kiến nghị và thời hạn công khai kết quả thực hiện hợp đồng

Đối với nhà thầu

• Rà soát hồ sơ năng lực và nhân sự chủ chốt; kiểm tra các điều kiện liên quan đến tư cách hợp lệ
• Xác định rõ phần việc tự thực hiện và phần việc dự kiến giao cho nhà thầu phụ; không vượt tỷ lệ sử dụng nhà thầu phụ
• Lưu trữ hợp đồng và chứng từ với nhà cung cấp
• Theo dõi thời hạn hiệu lực của hồ sơ dự thầu; chủ động phản hồi yêu cầu gia hạn hoặc khôi phục hiệu lực
• Kiểm tra các điều kiện hợp đồng trước khi ký kết và triển khai

Hiệu lực thi hành và quy định chuyển tiếp

Nghị định 349/2026/NĐ-CP có hiệu lực kể từ ngày 09/09/2026, tức ngày ký ban hành. Nghị định đồng thời bãi bỏ khoản 2 Điều 3 Nghị định 111/2025/NĐ-CP theo nội dung được công bố. Đối với các gói thầu đang triển khai trước thời điểm nghị định có hiệu lực, cần rà soát quy định chuyển tiếp và tình trạng thực tế của từng gói thầu để xác định quy định áp dụng — không nên áp dụng máy móc quy định mới cho mọi hồ sơ đã được lập, phát hành hoặc ký kết trước ngày 09/09/2026.

Liên hệ giữa quy định đấu thầu và kiểm toán xây dựng

Các thay đổi về báo giá, giá gói thầu, nhà thầu phụ và xử lý hợp đồng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hồ sơ pháp lý, chi phí đầu tư và giá trị quyết toán công trình. Vì vậy, chủ đầu tư nên kết hợp rà soát hồ sơ đấu thầu với kiểm tra khối lượng, đơn giá, hợp đồng và chứng từ thanh toán. Khi cần đánh giá độc lập hồ sơ và chi phí dự án, doanh nghiệp có thể tham khảo dịch vụ kiểm toán xây dựng cơ bản của MAN, kiểm toán dự án đầu tư xây dựng hoặc kiểm toán đấu thầu xây dựng. Khi rà soát hồ sơ, doanh nghiệp cũng có thể tham khảo thêm danh mục hồ sơ kiểm toán công trình xây dựng và quy trình quyết toán công trình. Để đối chiếu tổng thể với Nghị định 214/2025/NĐ-CP trước khi sửa đổi, xem thêm so sánh Nghị định 214/2025 và 24/2024 về lựa chọn nhà thầu.

Kết luận

Nghị định 349/2026/NĐ-CP tập trung điều chỉnh nhiều nội dung thực tiễn trong lựa chọn nhà thầu, gồm thu thập báo giá, lập giá gói thầu, chỉ định thầu, sử dụng nhà thầu phụ, thực hiện hợp đồng, xử lý vi phạm và giải quyết kiến nghị. Các quy định mới có thể tạo thuận lợi cho chủ đầu tư trong quá trình tổ chức lựa chọn nhà thầu, nhưng đồng thời yêu cầu hồ sơ phải được lập chặt chẽ, có căn cứ và giải trình rõ ràng. Doanh nghiệp, chủ đầu tư và nhà thầu nên chủ động cập nhật quy định, rà soát các gói thầu đang thực hiện và đối chiếu với toàn văn Nghị định trước khi đưa ra quyết định có ảnh hưởng đến hồ sơ dự thầu, hợp đồng hoặc trách nhiệm pháp lý.

Nguồn tham khảo

• Nghị định 349/2026/NĐ-CP ngày 09/09/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 214/2025/NĐ-CP, Nghị định 32/2019/NĐ-CP và Nghị định 111/2025/NĐ-CP.
• LuatVietnam, tổng hợp thay đổi về lựa chọn nhà thầu kể từ 09/09/2026.

Câu hỏi thường gặp về Nghị định 349/2026/NĐ-CP

Nghị định 349/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ khi nào?

Nghị định được Chính phủ ký ban hành ngày 09/09/2026 và có hiệu lực thi hành ngay từ ngày ký.

Nghị định 349/2026/NĐ-CP sửa đổi những văn bản nào?

Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 214/2025/NĐ-CP về lựa chọn nhà thầu, đồng thời sửa đổi một số quy định tại Nghị định 32/2019/NĐ-CP (giao nhiệm vụ, đặt hàng cung cấp sản phẩm, dịch vụ công) và bãi bỏ khoản 2 Điều 3 Nghị định 111/2025/NĐ-CP.

Hạn mức chỉ định thầu mới nhất là bao nhiêu?

Theo khoản 5 Điều 78: gói thầu mua sắm không hình thành dự án không quá 01 tỷ đồng; gói thầu dịch vụ tư vấn không quá 03 tỷ đồng; gói thầu phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp hoặc hỗn hợp không quá 05 tỷ đồng.

Nhà cung cấp vật tư, thiết bị có bị coi là nhà thầu phụ không?

Không mặc nhiên bị coi là nhà thầu phụ nếu chỉ thực hiện hoạt động cung cấp thông thường. Tuy nhiên nếu thực tế đảm nhận một phần công việc thi công, lắp đặt hoặc dịch vụ thuộc phạm vi gói thầu thì cần đánh giá theo bản chất công việc thực tế.

Thời hạn giải quyết kiến nghị trong đấu thầu là bao lâu?

Thông thường là 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận đơn kiến nghị; đối với vụ việc phức tạp, thời gian có thể được kéo dài tối đa thêm 10 ngày.

Gói thầu đã ký hợp đồng trước 09/09/2026 có bị áp dụng quy định mới không?

Cần rà soát quy định chuyển tiếp và tình trạng thực tế của từng gói thầu. Không nên áp dụng máy móc quy định mới cho hồ sơ đã được lập, phát hành hoặc ký kết trước ngày Nghị định có hiệu lực.