Dự toán nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư được coi là bước đệm tài chính quan trọng, giúp các chủ đầu tư xác định chính xác nguồn kinh phí cần thiết trước khi dự án chính thức thành hình. Trong bối cảnh các quy định về quản lý vốn đầu tư công ngày càng khắt khe, việc lập hồ sơ dự toán không chỉ yêu cầu tính chính xác về con số mà còn phải đảm bảo sự tương thích tuyệt đối với hệ thống pháp luật hiện hành.

Bản chất của dự toán nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư trong dự án

Về mặt pháp lý, dự toán nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư là tổng hợp các khoản chi phí dự kiến để thực hiện các công việc nghiên cứu, khảo sát và lập hồ sơ ở giai đoạn tiền khả thi. Đây là cơ sở để cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phê duyệt kế hoạch vốn và là điều kiện bắt buộc để triển khai các bước tiếp theo của dự án.

Các hạng mục chi phí cấu thành dự toán

Để đảm bảo tính đầy đủ, bản dự toán cần bao gồm các nhóm chi phí sau đây:

• Chi phí lập báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư hoặc báo cáo nghiên cứu tiền khả thi/khả thi.
• Chi phí thực hiện các công tác khảo sát hiện trạng, địa chất, địa hình sơ bộ phục vụ báo cáo đầu tư.
• Chi phí thẩm định, thẩm tra tính khả thi và các phản biện chuyên gia độc lập đối với hồ sơ nhiệm vụ chuẩn bị dự án.
• Các khoản thuế, phí và lệ phí theo quy định về phí và lệ phí của Bộ Tài chính.

Tầm quan trọng của việc dự toán chính xác

Việc tính toán kỹ lưỡng các khoản chi phí mang lại nhiều giá trị cốt lõi:

• Đảm bảo dự án tuân thủ Điều 40 Luật Đầu tư công số 39/2019/QH14, tránh tình trạng đình trệ do thiếu vốn khi thực hiện các bước sơ khởi.
• Giúp đơn vị quản lý dự án chủ động trong việc lựa chọn nhà thầu tư vấn có năng lực phù hợp thông qua các hình thức đấu thầu ngay từ bước lập hồ sơ chi tiết.
• Tạo niềm tin cho các cơ quan thẩm định về tính khả thi và sự chuẩn bị nghiêm túc về mặt tài chính của chủ đầu tư.

Khung pháp lý điều chỉnh dự toán nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư năm 2026

Quá trình lập dự toán nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư phải dựa trên nền tảng các văn bản quy phạm pháp luật đang có hiệu lực để đảm bảo giá trị pháp lý khi thanh quyết toán tại Kho bạc Nhà nước.

Các văn bản căn cứ quan trọng

Người lập hồ sơ cần lưu ý áp dụng các văn bản sau khi xây dựng dự toán:

• Luật Đầu tư công hiện hành cùng các Nghị định hướng dẫn chi tiết như Nghị định 40/2020/NĐ-CP.
• Luật Xây dựng và các Nghị định về quản lý chi phí đầu tư xây dựng của Chính phủ như Nghị định 10/2021/NĐ-CP.
• Các Thông tư của Bộ Xây dựng hướng dẫn về định mức chi phí tư vấn và khảo sát xây dựng (Nguồn: Thư viện Pháp luật).

Điều kiện pháp lý để trình duyệt dự toán

Trước khi bắt tay vào lập dự toán nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư, đơn vị thực hiện cần đảm bảo đã có:

• Quyết định hoặc văn bản giao nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư của cấp có thẩm quyền quản lý.
• Danh mục dự án đã được ghi vốn chuẩn bị đầu tư trong kế hoạch đầu tư công trung hạn hoặc kế hoạch hằng năm.
• Đề cương nhiệm vụ thực hiện đã được phê duyệt làm cơ sở xác định khối lượng công việc và định mức kinh phí tương ứng.

Trình tự và thủ tục thẩm định dự toán nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư

Để quy trình diễn ra trơn tru, sự phối hợp giữa đơn vị lập và cơ quan thẩm định chuyên môn là vô cùng cần thiết.

Quy trình các bước thực hiện chuẩn

Dưới đây là trình tự triển khai thường được áp dụng thống nhất tại các cơ quan quản lý đầu tư công:

• Giai đoạn 1: Đơn vị được giao nhiệm vụ xây dựng hồ sơ chi tiết căn cứ trên định mức thực tế và các văn bản hướng dẫn hiện hành.
• Giai đoạn 2: Trình hồ sơ lên cơ quan đầu mối (như Sở Kế hoạch và Đầu tư hoặc Phòng chuyên môn) để tổ chức thẩm tra theo đúng thẩm quyền.
• Giai đoạn 3: Cơ quan chủ trì thẩm định tổng hợp ý kiến các đơn vị liên quan để thẩm tra tính chính xác của đơn giá, khối lượng và tính hợp lý của ngân sách dự kiến.
• Giai đoạn 4: Ban hành quyết định phê duyệt dự toán nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư chính thức để làm căn cứ giải ngân vốn.

Tại giai đoạn thẩm định, nhiều đơn vị thường tìm đến sự hỗ trợ chuyên môn từ các mạng lưới chuyên gia như MAN – Master Accountant Network để rà soát tính hợp lệ của các chứng từ và định mức, nhằm đảm bảo hồ sơ đạt chuẩn ngay từ lần trình đầu tiên.

Hồ sơ cần thiết trong công tác thẩm định

Dưới đây là bảng liệt kê các thành phần hồ sơ bắt buộc khi đơn vị thực hiện trình thẩm định:

Sau khi nhận đủ hồ sơ theo quy định, cơ quan thẩm định sẽ ban hành văn bản kết luận về tính phù hợp của dự toán nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư trước khi trình cấp có thẩm quyền ký ban hành quyết định cuối cùng.

Thẩm quyền phê duyệt dự toán nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư

Việc xác định đúng cấp phê duyệt giúp quy trình giải ngân vốn tại hệ thống Kho bạc sau này không gặp vướng mắc về thủ tục hành chính.

Phê duyệt dự toán tại các Bộ và cơ quan trung ương

Đối với các dự án thuộc thẩm quyền quản lý trực tiếp của trung ương, Bộ trưởng hoặc Thủ trưởng cơ quan trung ương là người có thẩm quyền ký phê duyệt dự toán nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư. Trong một số trường hợp cụ thể, thẩm quyền này có thể được phân cấp hoặc ủy quyền bằng văn bản cho các Cục, Vụ chuyên ngành trực thuộc quản lý hồ sơ thực hiện.

Phê duyệt dự toán tại các cấp địa phương

Tại các tỉnh và thành phố trực thuộc trung ương, thẩm quyền phê duyệt dự toán nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư thường được phân cấp như sau:

• Chủ tịch UBND cấp tỉnh phê duyệt các dự án thuộc ngân sách cấp tỉnh hoặc các dự án trọng điểm trên địa bàn.
• Chủ tịch UBND cấp huyện phê duyệt các dự án nằm trong phạm vi ngân sách và thẩm quyền quản lý trực tiếp của cấp huyện theo quy định phân cấp đầu tư.

Những lưu ý thực tiễn để tối ưu hóa dự toán trong năm 2026

Thực tế triển khai cho thấy, quá trình lập kinh phí dễ gặp sai sót ở khâu cập nhật đơn giá địa phương hoặc tính thiếu các chi phí quản lý gián tiếp bắt buộc.

Tránh các sai sót phổ biến về định mức chi phí

Để nâng cao chất lượng hồ sơ dự toán nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư và tránh việc phải giải trình nhiều lần, các chủ đầu tư nên chú ý:

• Luôn đối chiếu đơn giá khảo sát với công bố giá vật liệu, nhân công của địa phương tại đúng thời điểm lập hồ sơ thông qua các bảng giá dịch vụ thẩm định uy tín.
• Đảm bảo các hệ số điều chỉnh về vùng miền, độ khó của địa hình hoặc tính chất đặc thù của công trình được áp dụng đúng quy định hiện hành.
• Phân tách rõ ràng giữa chi phí trực tiếp thực hiện nhiệm vụ và chi phí quản lý của chủ đầu tư để tránh trùng lặp gây lãng phí ngân sách Nhà nước.

Vai trò của đơn vị tư vấn chuyên nghiệp

Trong những dự án có tính đặc thù cao hoặc đòi hỏi sự khắt khe về hạch toán tài chính ngân sách, việc tham vấn các đơn vị uy tín như MAN – Master Accountant Network giúp chủ đầu tư an tâm hơn về tính tuân thủ pháp luật và tối ưu hóa được dòng vốn đầu tư công, hạn chế tối đa các rủi ro bị xuất toán sau này.

Công tác lưu trữ hồ sơ số hóa và bảo mật

Năm 2026 đánh dấu bước tiến mạnh mẽ trong chính phủ điện tử tại Việt Nam, vì vậy khi thực hiện dự toán nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư, chủ đầu tư cần:

• Toàn bộ tệp tin hồ sơ nên được lưu trữ song song bản giấy truyền thống và file PDF có gắn ký số hợp lệ từ các đơn vị cung cấp dịch vụ kiểm toán xây dựng chuyên nghiệp.
• Chuẩn bị sẵn sàng cấu trúc dữ liệu để tích hợp nhanh chóng lên hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu quốc gia về đầu tư công theo yêu cầu của Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

Câu hỏi thường gặp về dự toán chuẩn bị đầu tư

Dưới đây là tổng hợp các vấn đề trọng tâm mà các chủ đầu tư thường gặp phải trong quá trình triển khai hồ sơ dự toán nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư:

Kết luận

Xây dựng dự toán nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư là công tác chuyên môn đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc về cả kỹ thuật xây dựng lẫn quy định pháp luật đầu tư công. Việc thực hiện đúng quy trình và bám sát các định mức mới nhất không chỉ giúp dự án khởi đầu thuận lợi mà còn đảm bảo tính minh bạch, hiệu quả trong quản lý tài chính công qua một bộ hồ sơ hoàn chỉnh. Hy vọng những chia sẻ chi tiết trên đã cung cấp đầy đủ thông tin cần thiết để quý đơn vị triển khai các nhiệm vụ đầu tư một cách chuyên nghiệp và chính xác nhất.

Thông tin liên hệ MAN – Master Accountant Network

• Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
• Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
• Email: ma*@*****et.vn

Phụ trách sản xuất nội dung bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.